خورشید شبستان

تک آهنگ جدید از علیرضا افتخاری

khorshideshabestan — Sat, 07 Nov 2009 22:53:18 GMT

تصنیف سه گدار

بر مبنای موسیقی محلی بیرجند

تنظیم موسیقی: سهراب پورناظری

خواننده: علیرضا افتخاری

ضبط: ۱۳۸۸

موسیقی تیتراژ پایانی تله فیلم

توضیحات: تجربه ی این تصنیف محلی دومین تجربه ی خواننده و تنظیم کننده از این ملودی است. سهراب پورناظری اولین بار این ملودی را برای حسین بختیاری تنظیم کرده بود و این بار برای علیرضا افتخاری. علیرضا افتخاری هم اولین بار این تصنیف را با تنظیم بهزاد خدارحمی اجرا کرده بود.

دانلود کنید : سه گدار

الوعده وفا(1)

khorshideshabestan — Sun, 04 Oct 2009 20:09:18 GMT

مقاله ی زیر مربوط به شماره ی 33 (دی و بهمن 1380) مجله ی هنر موسیقی می باشد. در این مقاله نقدی تحت عنوان "نقدی بر نوار خنده ی بارون" به قلم آرش سالمی منشر شده بود که بی ربط ندیدم که این مقاله را در این پست – که وعده ی این پست را خیلی وقت پیش داده بودم – بگنجانم.

لازم به یاد آوری و گوشزد می دانم که این مقاله نظر شخص "آرش سالمی" است و صرفا جهت اطلاع بینندگان در اینجا درج شده است و صرف درج شدن در این وبلاگ دلیلی بر هم عقیده بودن یا مخالف بودن بنده با ایشان نیست. بنده هم هیچ اطلاعی از عیار هنری و یا دقت طبع یا مقبولیت مطالب ایشان ندارم و بی هیچ پیش زمینه ای این مطلب را برای اطلاع دوستان درینجا می آورم ، البته در اینکه مجله ی هنر موسیقی مجله ای بسیار سلیقه ای و جناحی (منظور جناح موسیقیایی و چپ و راست بازی ها در عالم موسیقی و استاد استاد! گفتن یا نگفتن است) و در خدمت قشری با عقیده ای خاص می باشد شکی نیست. باری:

مقاله ی مزبور:

نقدی بر نوار "خنده بارون"

آرش سالمی

بدون شک بسیاری از مردم سریال امیرکبیر را سالها پیش از شبکه 1 سیما نظاره گر بوده اند.صذای جوان و جدیدی در این سریال نظ هنردوستان را به خود جلب کرد.

دوش در حلقه ی ما قصه گیسوی تو بود

تا دل شب سخن از سلسله موی تو بود

از همان آغاز ، صاحب نظران ، آینده ی خوبی را برای این جوان پیش بینی می نمودند که در آینده ای نه چندان دور به وقوع پیوست. اجرای آثار ارزشمندی چون : غریستان ، راز گل ، رازونیاز ، کاروان ، سروسیمین ، نیلوفرانه ، یاداستاد و ... که هر کدام در نوع خود اثری ارزشمند است و از آنها می توان به عنوان آثار درخشانی در کارنامه ی هنری جناب افتخاری یاد نمود. صدای زیبا و روح نواز افتخاری را همگی شنیده اید. او هنرمندی است که مراحل پیشرفت و ترقی را یکی پس از دیگری و به سرعت طی نمود و در زمان کوتاهی نام خود را در ردیف خوانندگان موفق موسیقی ایرانی جای داد. بنده به جرات عرض می کنم که افتخاری جزو معدود خوانندگانی است که هم مورد توجه نشل جوان امروزی است و هم با اقبال دیگر هموطنان که پا به مراحل پخته ی سنی گذاشته اند روبرو شده است. اما بقول مرحوم حسین ملک که می گفت کسب شهرت چه آسان و حفظ شهرت چه مشکل. با کمال دلسوزی نسبت به این صدای گرم نکاتی را یادآور می شوم.

برای جناب افتخاری توضیح واضحات است اگر بگوییم تعدادی از کمپانی های تولید کاست فقط بعنوان کسب درامد به این کار مبادرت می ورزند و هیچ گونه دلسوزی نسبت به این هنر مظلوم یا نسبت به خراب شدن یا نشدن نام یک هنرمند ندارند. جای تعجب است بعضی از این آقایان چرا با موسیقی تجارت می کنند و سراغ معاملات پردرامد دیگری غیر از موسیقی نمی روند. این آقایان تا شما را ستاره ای می بینند ، از قبل شهرت و آوازه ات سود می برند و می خورند و روزی که افول کردی دریغ از یک تلفن حتی برای احوال پرسیدن. اجرای آثاری چون: تازه به تازه ، امان از جدایی ، خداحافظ و ... ، دوستداران صدیق صدای افتخاری را که غیر از صدای او ، ماندگاری و عزت و هنر وی را نیز خواستار بودند ، سیراب ننمود.خواندن آثار بزرگان ، تکلیفی برای خواننده بوجود می آورد که دیگر هر کاری را نخواند و با هر کسی کار نکند.

اثر "خنده بارون" را که می شنوی غم اندوه جانکاهی سراسر وجودت را فرا میگیرد و با خود می گویی : "بیچاره موسیقی با تو و با نام تو چها که نمی کنند".

تصانیف نوار با تم بسیار مشهور عربی و ریتم های مطربی ، یاد کافه های درجه 3 جنوب تهران را در دهه ها و سال های پیش تداعی می کند. اشعار بی محتوایی چون:

"یه باغ گیلاس ، چشم تو گیراست ، ناز و فریباست ، مثل طلا که پاکه چه منتش به خاکه" یا "غنچه با ظرافت ، باغ پر از لطافت ، مهمون ناخوندتو کی می بری ضیافت، ای گل با طراوت...."

نگرانی بسیار عمیقی را بر دوستداران صدای افتخاری مستولی می سازد. تاسف بیشتر اینکه چند تن از آقایانی که در این ارکستر عربی ، ترکی با ریتم های مطربی آنچنانی نوازندگی کرده اند ، خود از اعضای شورای عالی موسیقی صدا و سیما هستند که خود باید مانعی باشند برای تولید و تکثیر آثاری از این قبیل. پنداری در روز ضبط این کاست جملگی آقایان مسخ شده بودند، چون حتی در قبال دریافت دستمزد های بسیار سنگیننیز یک هنرمند راضی به این نمی شود که خط بطلان بر سوابق هنری درخشان خود بکشد و شگفتا که شورای شعر وزارت ارشاد با حضور بزرگانی چون مشفق کاشانی و حمید سبزواری چگونه مجوز بر این اشعار پوچ و بی محتوا داده اند و صد حیرت که مرکز موسیقی وزارت ارشاد با حضور آقایانی چون : کامبیز روشن روان ، داود گنجه ای ، مجید کیانی و... هنگام تایید این اثر در چه حالی به سر می برده اند. هیچ کسی منکر این نمی شود که موسیقی شاد و فرح انگیز باعث شادی و انبساط خاطر خواهد شد. اما موسیقی مبتذل و مطربی مقوله ی دیگری است. بدون شک هر شخصی کوچکترین اطلاعی از موسیقی داشته باشد به محض استماع این اثر متوجه ریتم و ملودی مطربی عربی ترکی آن خواهد شد.

آقای افتخاری آیا شما این شهرت را آسان بدست آورده اید که آنرا در پای اهداف سود جویاهنه و به صرف مادی کمپانی های تجاری کاست، از دست بدهید؟! کفران نعمت است که چنین موهبت الهی را که در حنجره ی شما به ودیعه گذارده شده است آلت دست عده ای پول پرست سوداگر که جز جیب خود و فروش خود به چیز دیگری نمی اندیشند قرار دهید.

پایان مقاله ی مزبور

در این بخش هم به قولی که داده بودم عمل می کنم و آلبوم اولیه ی (ورژن قدیمی) "خنده ی بارون" را برای دوستانی که ورژن اولیه ی این آلبوم را در زمان انتشار اولیه ی اش نتوانسته بودند خریداری کنند ، قرار می دهم. البته لازم به ذکر است که تکنواز سه تار در این آلبوم ، آقای نعمت الله ستوده بوند. کاری با آهنگسازی مهرداد پازوکی و خوانندگی علیرضا افتخاری. ذکر این مورد را هم ضروری می دانم که تنها دلیل اینکه این آلبوم برای دانلود گذاشته شده است، این بوده که این ضبط اولیه ی آلبوم خنده ی بارون ، در بازار موجود نیست و مدتی پس از انتشار از بازار جمع شد و ضبط جدیدش با تغییراتی کاملا ملموس منتشر شد و هم اکنون نیز در بازار موجود می باشد ، که دوستانی که قصر شنیدن این آلبوم (ضبط) جدید را دارند می توانند از بازار خریداری کنند. بنده هم با اتکا بر این مورد که این ورژن آلبوم ، از بازار جمع شد و دیگر موجود نیست ، ورژن قدیمی را برای شما حاضر کرده ام.

تصنیف : بهار زندگی ، شعر حسین منزوی
آواز : آشفته دل ، شعر اوحدی مراغه ای
تصنیف : شبی با این دل شیدا ، شعر مشفق کاشانی
آواز : مهربان تویی ، شعر هلالی جغتایی
تصنیف : مثل سحر ، شعر اکبر آزاد
تصنیف : یه قصه ، شعر اکبر آزاد
آواز : گل شکسته ، شعر انوری
تصنیف : آشفته کاکل ، شعر اکبر آزاد
آواز : ای بی وفا ، شعر هلالی جغتایی
تصنیف : مثل کبوتر ، شعر اکبر آزاد

در اینجا به دوستان پیشنهاد می کنم مقاله ی "یکـــهـفـتـه بعــد از مــرگ مشــکاتیـــان ..." را در وبلاگ تحریر حتما ملاحظه بفرمایید. به نظر بنده صد در صد ارزش وقت گذاشتن و رویت کردن را دارد.

خزان مشکاتیان

khorshideshabestan — Mon, 21 Sep 2009 23:16:13 GMT

روحت شاد پرویز مشکاتیان...

آثار پرویز مشکاتیان به نقل از مجله موسیقی قرن ۲۱:

پیش درامد نغمه ................... ۱۳۵۴
کرشمه زابل ................... ۱۳۵۴
تصنیف افسرده حال ................... ۱۳۵۴
غم انگیز ................... ۱۳۵۵
کردبیات ................... ۱۳۵۵
پیروزی ................... ۱۳۵۶
تصنیف مرا عاشق ................... ۱۳۵۶
تصنیف ایرانی ................... ۱۳۵۶
شورانگیز ................... ۱۳۵۶
نغمه ................... ۱۳۵۶
مضراب پرانی شور ................... ۱۳۵۶
گلنوش ................... ۱۳۵۶
خسرو و شیرین ................... ۱۳۵۶
پگاه ................... ۱۳۵۶
مخالف ................... ۱۳۵۶
دل انگیزان ................... ۱۳۵۶
رقص چوبی ................... ۱۳۵۷
طرب انگیز ................... ۱۳۵۸
جامه دران ................... ۱۳۵۹
بیداد ................... ۱۳۶۰
در غم ................... ۱۳۶۱
شکسته ................... ۱۳۶۱
سرانداز ................... ۱۳۶۱
سروناز ................... ۱۳۶۱
تصنیف سرو آزاد ................... ۱۳۶۲
چوپانی ................... ۱۳۶۲
پیش درآمد همایون ................... ۱۳۶۲
چهار مضراب همایون ................... ۱۳۶۲
تصنیف بر آستان جانان ................... ۱۳۶۳
تصنیف لاله بهار ................... ۱۳۶۳
تصنیف جان جهان ................... ۱۳۶۴
تصنیف شیدایی ................... ۱۳۶۴
ضربی ماهور۱ ................... ۱۳۶۴
ضربی ماهور۲ ................... ۱۳۶۴
تصنیف روز وصل دوستداران ................... ۱۳۶۴
پیش درامد ماهور ................... ۱۳۶۴
پیش درامد شور ................... ۱۳۶۴
مضراب پرانی حسینی ................... ۱۳۶۴
طلوع ................... ۱۳۶۴
سرکش ................... ۱۳۶۴
چهار مضراب نهفت ................... ۱۳۶۴
راز و نیاز ................... ۱۳۶۴
تصنیف صبح است ساقیا ................... ۱۳۶۵
چهار مضراب بیات ترک ................... ۱۳۶۵
تصنیف دودعود ................... ۱۳۶۶
تصنیف افق مهر ................... ۱۳۶۷
چکاد ................... ۱۳۶۷
تصنیف الایاایهالساقی ................... ۱۳۶۷
تصنیف گلعذار ................... ۱۳۶۸
تصنیف طالع اگر مدد دهد ................... ۱۳۶۸
تصنیف ای مجلسیان ................... ۱۳۶۸
تصنیف نفس باد صبا ................... ۱۳۶۸
تصنیف شکر و شکایت ................... ۱۳۶۸
گرایلی شستی و هشتری ................... ۱۳۶۸
چهار مضراب شور ................... ۱۳۶۸
سماع آوا ................... ۱۳۶۸
خزان ................... ۱۳۶۸
چهارمضراب افشار ................... ۱۳۶۸
مقدمه ابوعطا ................... ۱۳۶۸
ضربی ابوعطا ................... ۱۳۶۸
چند مضراب حجاز ................... ۱۳۶۸
ضربی اصول ................... ۱۳۶۸
بیداد دو نوازی سنتور ................... ۱۳۶۹
مقدمه دود عود۱ ................... ۱۳۷۰
مقدمه دود عود۲ ................... ۱۳۷۰
چهارمضراب سنتور و ارکستر ................... ۱۳۷۰
تصنیف کنج صبوری ................... ۱۳۷۰
تصنیف خوش نوای بینوا ................... ۱۳۷۱
تصنیف وطن من ................... ۱۳۷۱
تصنیف سروبلند ................... ۱۳۷۱
تصنیف سمن بویان ................... ۱۳۷۱
تصنیف دلم ای وای دلم ................... ۱۳۷۱
چهارمضراب بیات راجه ................... ۱۳۷۲
تصنیف همنشین درد ................... ۱۳۷۲
مضراب پرانی لنگ ................... ۱۳۷۳
مقدمه گنبد مینا ................... ۱۳۷۳
دو مضراب اصفهان ................... ۱۳۷۴
مقدمه جان عشاق ................... ۱۳۷۴
چاهر مضراب عراق و نهیب ................... ۱۳۷۴
تصنیف شب ................... ۱۳۷۴
تصنیف قاصدک ................... ۱۳۷۴
کاروانیان ................... ۱۳۷۵
ضربی راست پنجگاه ................... ۱۳۷۵
چندمضراب پنجگاه ................... ۱۳۷۵
چندمضراب بیداد ................... ۱۳۷۵
تصنیف دیدم صنمی ................... ۱۳۷۵
تصنیف هر شب من و دل ................... ۱۳۷۵
تصنیف پروانه ................... ۱۳۷۵
تصنیف مقام صبر ................... ۱۳۷۵
جستجو ................... ۱۳۷۶
دادوبیداد ................... ۱۳۷۶
چهارمضراب بیداد ................... ۱۳۷۶
سماع آیین ................... ۱۳۷۶
تصنیف ز تو با تو راز گویم ................... ۱۳۷۶
تصنیف دلبرا ................... ۱۳۷۶
تصنیف مست و خراب ................... ۱۳۷۶
تصنیف نا کجا آباد ................... ۱۳۷۶
چهارمضراب ماهور ................... ۱۳۷۹
چهارمضراب دلکش ................... ۱۳۷۹
چهارمضراب نهیب ................... ۱۳۷۹
انتظار ................... ۱۳۷۹
تصنیف بیا تا گل بر افشانیم ................... ۱۳۷۹
تصنیف ماه رو ................... ۱۳۷۹
تصنیف ای عاشقان ................... ۱۳۷۹
تصنیف سوختگان ................... ۱۳۷۹
رنگ دشتی ................... ۱۳۷۹
تصنیف لحظه ی دیدار ................... ۱۳۷۹
تصنیف گون ................... ۱۳۸۳
تصنیف کجایید ................... ۱۳۸۳
تصنیف ققنوس ................... ۱۳۸۶

خزان از زبان مشکاتیان:

"تصویر برگی است که در خزان زندگی از درخت جدا می شود ولی با سماع و رقصان سوی زمین که مامن و مسکن دائمی اوست می رود. گاه باد او را سوی ساقه ی خود بر می گرداند ولی تلاش باد بجایی نمی رسد. در طول آهنگ ٬ گاه ملودی ها کاملا وارونه می شوند و گاه به حالت تعلیق در می آیند که تداعی کننده ی حالت برگ است به سوی خاک."

ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.ـ.

"خزان" ، به نظرمن یکی از محبوب ترین قطعات موسیقی است که به شخصه علاقه ی ویژه ای به این قطعه ی مشکاتیان داشتم ، امروز عصر ، وقتی یکی از دوستان ، خبر درگذشت پرویز مشکاتیان را در کمال ناباوری و تعجب به من داد ، بی اختیار ، این قطعه در روحم جاری شد.

قطعه ای بی نظیر که جز به اسم و رسم مشکاتیان بوجود نمی آمد ، اینک در خزان وی.

قطعه ی جاودانه ی "خزان" با سنتور پرویز مشکاتیان و سه تار بهداد بابایی

با توجه به کمبود شدید وقت بنده در سروسامان دادن به وبلاگ ، پست های وعده داده شده به تاخیر افتاد که از عزیزان پوزش می طلبم. حتما بعد از یک هفته ، آپلود خواهم کرد. همچنین سعی خواهم کرد سوالات دوستان از جناب رحیمی را به دست ایشان برسانم.

مصاحبه اختصاصی با امیر رحیمی آذر ، آهنگساز "تنها تو می مانی"

khorshideshabestan — Wed, 08 Jul 2009 00:07:18 GMT

جدیداً دراین ترافیک شدید تولید آثار موسیقایی مختلف در کشور ، شاهد تولید موسیقی های گوناگونی هستیم ، اعم از سنتی ، اصیل ، ملی ، پاپ... و مخصوصا موسیقی زیر زمینی و در شایع ترین نوع آن ، موسیقی ای که از آن با نام "رپ" یاد می شود ، که در جای خود قابل بررسی و کنکاش است. بوضوح ، شنیدن تمامی این موسیقی های تولید شده کار آسانی نیست و متحمل هزینه و وقت بسیار است. [از گوش و وقتِ که برآید ، کز عهده ی شنیدنش بدرآید؟!]

باری ، در این تولید انبوه ، چه بسیار آثار فاخری که با تبلیغ ضعیف و معرفی محدود به گوش همه کس نمی رسند و چه بسیار آثار نازلی که با تبلیغ قوی و معرفی مناسب به گوش همه ی جامعه می رسند. درینجا قصد زیر سوال بردن هیچ موسیقی ای را ندارم بلکه تنها قصد بررسی این ساختار عجیب را دارم.

چرا باید یک اثر موسیقی بسیار پیش پا افتاده مثل بمب صدا کند و در همه ی رایانه ها و موبایل ها و پخش های اتومبیل ها و... سروصدا بپا کند و حتی ورد زبان این و آن شود اما یک اثر موسیقی سطح بالا ، فقط بدست یک عده ی خاص برسد و تنها تعداد معدودی از آن لذت ببرند؟! منظور بنده این نیست که یک اثر موسیقی پیش پا افتاده حق تبلیغ زیاد نداشته باشد اما یک اثر موسیقی موقر حق تبلیغ زیاد داشته باشد. خیر ، به عقیده ی بنده هر اثر موسیقی در کشور ما باید جای تبلیغ داشته باشد و این تبلیغ بگونه ای مساوی باشد که هر ایرانی بتواند دموی مناسبی از آثار موسیقایی تولید شده در کشور داشته باشد و آنگاه انتخاب نماید.

با این تفاسیر ، و با توجه به اینکه اطمینان دارم که بسیاری از موسیقی های ارزشمند تولید شده بگوش خیلی ها نمی رسد ، وظیفه ی خود می دانم تا جایی که امکان داشته باشد در معرفی این آثار تلاش کنم و با این کار شاید (و شاید) بتوانم به اندازه ی خودم دستانم را بر ستون های در حال لغزش فرهنگی و هنری مملکت خویش بفشارم و با کمک عزیزان هنر دوست از لغزش این ستون ها که قدمتی به درازای عشق و عطش دارند ، بکاهیم.

یکی از این آثار موسیقی تولید شده و منتشر شده در سال 87 ، آلبومی بود با نام "تنها تو می مانی". این آلبوم به مصداق انزوا و گوشه نشینی و سکوت اهل هنر، با آرامش و سکوت عجیبی منتشر شد. در مرکز فروش آثار موسیقی تهران (میدان انقلاب) تنها تعداد معدودی فروشگاه ، این آلبوم را عرضه می کردند و در بسیاری از شهرهای دیگر حتی پخش نشده بود.

بروشور آلبوم با یکی از عکس های قدیمی علیرضا افتخاری (عکس ایشان در مراسم تشییع مرحوم مجتبی میرزاده) طراحی شده بود! و نکته ی بسیار عجیب تر اینکه اسم خواننده ، یعنی علیرضا افتخاری ، از اسم عنوان آلبوم درشت تر و مشخص تر چاپ شده بود!

نکته ی جالب توجه دیگری در بروشور ، به چشم می آید که همان نام آهنگسازان اثر است: امیر رحیمی آذر و علی خشتی نژاد و تنظیم کاوه سروریان. سه موزیسین جوان و مشتاق. این آلبوم اولین تجربه ی رحیمی آذر ، خشتی نژاد و سروریان با افتخاری است و الحق و انصاف هم که تجربه ی خوب و شایسته ای از آب درآمد.

با این مقدمه ی طولانی به سراغ یکی از آهنگسازان این اثر می رویم و با او هم کلام می شویم.

با عرض درود به جناب آقای رحیمی آذر عزیز و تشکر از اینکه وقت خودتان را برای گفتگویی در زمینه ی آلبوم "تنها تو می مانی" به وبلاگ خورشید شبستان اختصاص دادید.

س. آقای رحیمی آذر به عنوان اولین سوال ، از خودتان و نحوه ی شروع کارتان به موسیقی ، احوالات شخصی تان در این زمینه و همچنین آثاری که تا بحال داشته اید ، برای ما بفرمایید.

ج. من از کودکی به موسیقی علاقه داشتم و از سیزده سالگی آثار استاد شجریان ، افتخاری ، ناظری ، تعریف و... را دنبال می کردم و اغلب آهنگ ها را از حفظ می خواندم. علاقه ی بسیار زیادی به آواز های استاد شجریان پیدا کردم و اصولا درک موسیقی و خط فکری من بر اساس آواز های تکرار ناشدنی استاد شکل گرفت ولی شرایط طوری بود که نمی توانستم به کلاس موسیقی بروم. سال 1373 همزمان با قبولی در دانشگاه در رشته ی مهندسی مکانیک ، یک سنتور تهیه کردم و به کلاس سنتور رفتم که نام استاد آقای صیاد بود. مدتی با اردوان کامکار کار کردم و سپس نزد استاد کاظم داوریان رفتم که ایشان حق بزرگی بر گردن من دارند و یک استاد نمونه هم از نظر فنی و هم از نظر اخلاقی هستند که متاسفانه ، الآن موسیقی از داشتن این استاد بزرگ محروم است و ایشان در آمریکا مشغول به کار هستند. بواسطه ی دوستی نزدیک با علی خشتی نژاد ، همزمان تار و سه تار را با ایشان کار کردم ، با تشویق های علی نزد ناصر مجرد از شاگردان استاد بنان رفتم و مدتی هم آواز کار کردم ، دانشگاه و سربازی که تمام شد سرگرم کار شدم و زیاد به موسیقی بعنوان شغل نگاه نمی کردم و بیشتر بعنوان علاقه ی شخصی موسیقی را دنبال می کردم و تنها تو می مانی که شاید بر اساس یک حادثه اتفاق افتاد ، اولین اثر من می باشد.

س. فکر اولیه ی خلق آلبوم "تنها تو می مانی" به کی و کجا بر میگردد؟ همچنین در بروشور آلبوم ، مشخص نشده است که آهنگساز هر تصنیف چه کسی می باشد. به بیان واضح تر معلوم نیست کدام تصنیف ساخته ی شما و کدام تصنیف ساخته ی آقای خشتی نژاد است. اگر امکان دارد برایمان بفرمایید کدام تصانیف از ساخته های خودتان و کدام از ساخته های آقای خشتی نژاد هستند؟

ج. همه چیز از پاییز سال 85 شروع شد ، علی جزء بهترین دوست های من بود و هر هفته یکی دو شب به منزل من می آمد و گاهی وقت ها تا 4-5 صبح ساز می زدیم و می خواندیم ، در حین همین برنامه ها ملودی هایی بطور بداهه خلق شد و تصمیم گرفتیم به کار ، انسجام بیشتری بدهیم. دیدگاهمان از موسیقی و شعررا به میان آوردیم ، بیشترین زمان صرف انتخاب شعر شد ، سپس شروع کردیم به ملودی پردازی بر روی شعر ، آنقدر با ملودی ها کلنجار می رفتیم تا آخر کار نفهمیدیم که ملودی ها دست پخت کیست! حقیقتا قابل تفکیک هم نبود ، در بعضی از تصنیف ها نقش من از علی پر رنگ تر بود و در بعضی از تصنیف ها نقش علی پر رنگ تر بود و از این جهت بود که در معرفی آهنگ ها از "آهنگسازان" بجای "آهنگساز" استفاده کردیم و این یعنی مفهوم کار جمعی ، یعنی اینکه برای ما فقط یک چیز مهم بود ، هدف ، اینکه چه کسی چند درصد از کار را انجام داده مهم نیست ، مهم این بود که کار آبرومند تولید کنیم.

س. چطور شد که وظیفه ی مهم تنظیم موسیقی تان را به آقای سروریان سپردید؟

ج. کاوه سروریان توسط یکی از دوستان و اساتید علی معرفی شد ف چند نمونه از کارهای ایشان را شنیدم و با ایشان جلساتی داشتیم ، دیدم ایشان ایده های بسیار خوبی دارند و خیلی زود با هم هماهنگ و به اصطلاح امروزی ها match شدیم.

س. در نهایت از کار ارکستراسیون آقای سروریان راضی بودید؟ بعبارتی دیگر ، ارکستراسیون آقای سروریان ، چقدر شبیه چیزی شد که شما انتظار آن را داشتید؟ آیا این تنظیم از ابتدای کار مد نظر شما بود یا خیر؟

ج. من شخصا از هر نظر از همکاری با آقای کاوه سروریان رضایت دارم و ایشان را یکی از بزرگترین تنظیم کننده های ایران می دانم و علاوه بر درک بالای موسیقی و سواد موسیقی بسیار بالا ، فوق العاده با اخلاق و محجوب هستند و از کار کردن با ایشان بسیار لذت بردم. در مورد قسمت دوم سوال شما باید بگویم که کاوه در اکثر آهنگ ها من را شگفت زده (surprize) می کرد ، یعنی معمولا فراتر از انتظار من بود.

س. با حدسی قریب به یقین می توانم عرض کنم که انتخاب دقیق و با وسواسی برای گزینش اشعار صورت گرفته است. که صد البته ، این اشعار در بازدهی موسیقی ، توفیق شما را بیشتر کرده است. اشعار ناب و بقول معروف شاهکارهای شعرایی چون قیصر امین پور ، سیمین بهبهانی ، رهی معیری ، عماد خراسانی و بالاخره امیر هوشنگ ابتهاج (ه.ا.سایه) به زیبایی با ملودی شما و صدای آقای افتخاری ، میزان شده است. از انتخاب اشعار برایمان بگویید.

ج. من شخصا به شعر کهن و قالب غزل دلبستگی دارم ، مخصوصا مولانا و سعدی ، ولی هدف ما استفاده از اشعار شعرای معاصر بود، البته این هدف برای این آلبوم و آلبوم "بهار بی گل" تعریف شده است و برای کارهای آینده علاقه مندیم از اشعار شعرای کهن نیز استفاده کنیم. با علی مطالعات زیادی انجام دادیم ، تقریبا اشعار اکثر شعرای معاصر را مطالعه کردیم ، زمان زیادی صرف این کار شد و اشعار این آلبوم و "بهار بی گل" انتخاب شدند.

س. کل این آلبوم در یک ژانر و فضای مشخصی خلق شده است اما با رسیدن به تصنیف "زبان نگاه" ، شنونده به یک ژانر موسیقی دیگر وارد می شود! به نظر بنده (این نظر شخصی بنده است و شاید خیلی ها با این عقیده ی بنده مخالف باشند) این تغییر حالت اساسی مثل یک تلنگر به شنونده است ، البته شاید بتوان این تصنیف را از نظر شعر و تا حدی هم ملودی ، به دیگر تصانیف ربط داد اما با همه ی این ها ، باز هم این تغییر اساسی در این قطعه کاملا مشهود است. البته این هنر ، هنر شماست و قصد دخالت در کار شما را ندارم اما بهتر نمی شد اگر این تصنیف هم در همان جهت تصانیف قبلی تنظیم می شد؟

ج. روزی که ما برای ارائه ی کار و قرارداد خدمت آقای افتخاری رسیدیم ، هفت تصنیف برای این آلبوم در نظر گرفته بودیم. تصنیف "زبان نگاه" به دستور جناب افتخاری و بر اساس ملودی پردازی ایشان به این آلبوم اضافه شد. به همین دلیل است که فضای این تصنیف متفاوت است ، چون آهنگساز آن شخص دیگریست! و البته خود استاد فرمودند که اسمشان بعنوان آهنگساز برده نشود و خیلی تاکید داشتند که حتی جایی عنوان نشود و این حمل بر تواضع ایشان بود، ولی دور از انصاف بود که ما به این موضوع اشاره نمی کردیم.

س. جناب رحیمی آذر ، گنجاندن دو قطعه آوازی کوتاه در بین دو تصنیف به پیشنهاد شما بود یا خود آقای افتخاری؟ یکی در تصنیف "عمر آن بود" که اگر اشتباه نکرده باشم ، آواز کوتاهی در مایه ی شوشتری در بین تصنیف گنجانده شده و دیگری هم در تصنیف "طوفان" که آقای افتخاری یک بیت را بصورت آوازی در اصفهان می خواند.

ج. خیر ، هر دو قطعه بنا به پیشنهاد آقای افتخاری به کار اضافه شد.

س. آیا شما اصولا با گنجاندن آوازهای دستگاهی کوتاه در بین یک تصنیف موافق هستید و این متد را چقدر موفق ارزیابی می کنید؟

ج. من نه مخالفم ، نه موافق ، بستگی دارد ، شاید در جایی نتیجه ی خوبی داشته باشد ولی در جایی باعث شود آهنگ از ریتم بیفتد و از زیبایی آهنگ بکاهد.

س. چطور شد که برای خوانندگی این آلبوم ، به آقای افتخاری پیشنهاد دادید؟ چه ملاک هایی در صدای ایشان وجود داشت که شما را ترغیب به این همکاری کرد؟

ج. آقای افتخاری چند خصوصیت منحصر بفرد دارد:

1. رنگ صدای مستقل ، که شبیه هیچ کس نیست و بعبارتی ، تقلیدی نیست. حقیقتا من از این صداهای تقلیدی و تکراری خسته شده ام ، همه می خواهند ادای استاد شجریان را در بیاورند ، من عاشق صدای استاد شجریان هستم و موسیقی خودم را مدیون صدای آسمانی و آواز های بی بدیل استاد می دانم ولی از هر گونه صدای کپی ، به شدت بدم می آید.

2. حجم صدای مناسب ، که باعث می شود صدا بر روی ارکستر بنشیند.

3. تبحر در تصنیف خوانی و تکنیک بسیار بالا و حالت های مخصوص به خود که در انحصار شخص آقای افتخاری است.

4. روحیه ی کار کردن با جوان ها ، که متاسفانه کمتر استادی این خصوصیت را دارد.

{عکس بالا از وبلاگ آقای کاوه سروریان دریافت شد}

س. همانطور که استحضار دارید آقای افتخاری در ژانرهای مختلفی اجرا داشته اند اعم از سنتی ، اصیل ، پاپ ، محلی و آلبوم های مختلفی اجرا کرده اند اما در میان آثار ایشان ، آلبوم هایی مثل "شور عشق" یا "نیلوفرانه" که به موفقیت چشمگیری هم دست پیدا کردند ، از نظر ملودیک و ارکستراسیون با "تنها تو می مانی" در یک ژانر قرار می گیرند. حال با توجه به این قضیه آیا شما شخصا صدای آقای افتخاری را در این ژانر موفق تر می دانید یا محدوده ی خاصی برای صدای ایشان لحاظ نمی کنید؟

ج. خب این وضوح واضحات است! کافیست سال 1374 را با سال 1386 مقایسه کنید ، من معتقدم کارهای پاپی که آقای افتخاری خوانده اند باعث ریزش تعداد زیادی از طرفدارانشان شده است، البته تعداد کمی به آن افزوده شده است. افتخاری راز گل ، سرو سیمین ، نیلوفرانه ، هنگامه ، یاد استاد و شورعشق را مقایسه کنید با افتخاری سفر ، عاشقا سلام و... و البته دلایل محکمی برای گفته هایم دارم ، و مطمئن هستم شما که وبلاگ نویس موفقی هستید و از افکار عمومی مطلع هستید (و نیازی به تکرار مکررات نیست) خودتان بهتر از من ، این مطالب را می دانید. من به تنوع سلایق احترام می گذارم ولی با شرایط خودش ، که در صورت نیاز بعدا به آن ها خواهیم پرداخت. در ضمن جناب محمدی ، سوال های شما خیلی لب تیغ هستند!!!

س. کار ضبط و تنظیم ارکستر بر اساس صدای آقای افتخاری و توانایی های ایشان انجام گرفت یا اینکه ارکستر بر اساس صدای خاصی ضبط نشده بود؟

ج. ما جلساتی با آقای افتخاری داشتیم و کاوه هم در این جلسات حاضر بود ، و ارکستر بر اساس صدای آقای افتخاری تنظیم و ضبط شده است ولی چون از اول کاوه سروریان آهنگ ها را با صدای من شنیده بود ، شاید در جایی بطور ناخودآگاه بگونه ای تنظیم شده باشد که با صدای آقای افتخاری متفاوت باشد.

س. جناب رحیمی آذر از شما تقاضا دارم در رابطه با هر یک از تصانیف این مجموعه و مشخصات آنها اعم از دستگاه ، حالت درونی و باطنی آنها همچنین تلفیق شعری آنها و جزئیاتی که خود حضرتعالی بیشتر بر آنها واقف هستید ، توضیحی کامل و جامع بفرمایید.

ج. تصنیف اول با شعری از قیصر امین پور در مایه ی دشتی ساخته شده است و تنظیم کلاسیک تری نسبت به قطعات بعدی دارد و تصنیف "پنهان" با شعری از سیمین بهبهانی در دستگاه سه گاه ساخته شده و نت تنظیم و میکس یادآور ارکستر گل ها است و حال و هوایی قدیمی دارد. تصنیف بعدی که "نیاز" نام دارد ، بیشتر از بقیه ی تصنیف ها ما را اذیت کرد ، و حتی کاوه سروریان هم ابتدا از تنظیم این تصنیف امتناع کرد و اعتقاد داشت بدلیل مدولاسیون ها ی غیر معمول از دشتی به مخالف سه گاه و از مخالف به همایون ، که تا کنون سابقه نداشته و همچنین بدلیل اینکه نت "فا - بکار" به "فا - سری" و سپس "فا - دیز" تغییر می کند ، علاوه بر اجرا ، تنظیم را هم با مشکل روبرو می کند. به هر حال ، کاوه تنظیم این کار را به رغم پیچیدگی فراوان بخوبی انجام داد و کاوه تا لحظه ی ضبط ارکستر زهی ، از قابل اجرا بودن توسط ویلن ها مطمئن نبود اما نوازندگان ویلن بخوبی این کار را اجرا کردند و همچنین آقای افتخاری هم بسیار زیبا اجرا کردند.

تنظیم چهارم با شعری از رهی معیری ، تنظیم سنتی و در دستگاه همایون و ریتم لنگ 8/5 (پنج هشتم) اجرا شد. تصنیف پنجم با شعری از عماد خراسانی در دستگاه همایون و ریتم لنگ 8/5 اجرا شد. تصنیف ششم با شعری از قیصر امین پور در مایه ی دشتی ، ساخته شده است و با مقدمه ی 4/4 و از ابتدای شعر ریتم 8/7 می شود. تصنیف هفتم با شعری از سیمین بهبهانی در مایه ی اصفهان ساخته شده است و تا لحظه ی آخر هم قرار نبود آوازی در آن گنجانده شود ، روز ضبط آقای افتخاری گفتند من می خواهم وسط این آهنگ آواز بخوانم! یک ساعت برای اینکه آواز را در کجای آهنگ بگنجانیم بحث کردیم ، در آخر تصمیم گرفته شد که یکی از جمله های پایانی را تکرار (loop) کنیم و زمانش را طولانی تر کنیم تا آقای افتخاری بتوانند یک بیت را بخوانند که انصافا بسیار زیبا خواندند. تصنیف آخر هم با شعر سایه و ملودی آقای افتخاری و با تنظیم پاپ ارائه شده است.

بطور کلی سعی شده است در تمامی تصنیف ها ، ملودی پردازی بر اساس معانی شعر صورت گیرد و با فضای شعر هماهنگ باشد.

س. ضبط کل آلبوم چقدر زمان برد؟ اگر هم بطور تفکیکی بفرمایید بیشتر استفاده می کنیم. بدین روش که ضبط ارکستر چقدر زمان برد همچنین ضبط خواننده و بالاخره کارهای نهایی مجوز و انتشار؟

ج. ما کار را از پاییز 85 شروع کردیم و آهنگ ها ساخته شد. کاوه سروریان تنظیم کرد و ضبط آهنگ ها بغیر از "تشنه ی درد" که سال 86 ضبط شده بود ، در آذر ماه 87 و بطور فشرده انجام شد. اول دی ماه ارکستر کامل شد و یک میکس سردستی کردیم و من و کاوه سروریان بعنوان دمو ، تصنیف ها را خواندیم و cd را به آقای افتخاری دادیم ، ایشان هم تا 22 دی ماه تمرین کردند و از 22 دی ماه ، هر روز یک تصنیف را خواندند. مراحل مجوز هم از همان روز آغاز شد و با زحمت آقای منصوری (مدیریت محترم شرکت نوانگار) بسرعت و در عرض یک ماه مجوز های لازم گرفته شد. البته مجوز شعر ها ، قبل از ضبط ارکستر توسط شرکت آوای خورشید و آقای چمن آرا –که جا دارد واقعا از زحمات ایشان تشکر کنم- گرفته شد.

س. به عقیده ی بنده ، جای خالی ساز و آواز در این قبیل آثار موسیقی ، کاملا مشهود است. همچنین گنجاندن دو یا چند قطعه ی آوازی همراه با ساز، هم باعث نوعی تفکیک بین تصانیف می شود هم باعث می شود به دستگاه و ردیف توجه بیشتری بشود. نظر شما در این باره چیست و به نظر شما با حذف دو یا چند تصنیف از این مجموعه و بخشیدن جای خالی آنها به ساز و آواز ، این آلبوم چگونه می شد؟

ج. من شخصا دوست داشتم یک ساز و آواز کامل در حد 10-15 دقیقه با قوانین آلبوم داشته باشیم ولی آقای افتخاری قبول نکردند و گفتند که الآن کسی آواز گوش نمی دهد. من با ساز و آواز مخالفتی ندارم ولی متاسفانه امروزه ساز و آواز وسیله ای شده برای پر کردن cd و بدلیل کم هزینه بودن ، بین آهنگسازانی که خود هزینه ی تولید کار را می پردازند طرفداران زیادی دارد. ولی باید پذیرفت که در بین مردم ، طرفداران آواز، نسبت به 10-20 سال پیش خیلی کمتر شده اند. که یکی از دلایل آن بی کیفیت بودن آن است. من در 15 سال اخیر کلا 15 ساز و آواز خوب نشنیده ام که 95 درصد را استاد شجریان خوانده است. من شخصا بجز آواز های استاد شجریان ، آواز های هیچکس به دلم نمی نشیند. و ترجیح می دهم وقتی ساز و آواز در آلبوم هایم باشد که به استانداردهای لازم نزدیک شویم و نه برای پر کردن آلبوم!

س. آقای رحیمی آذر اگر اجازه می فرمایید به سراغ بحث مقدمه ای که عرض کردم برویم. "تنها تو می مانی" با انزوا و می توان گفت با هیچ هیاهویی منتشر شد. در حقیقت تبلیغات لازم جهت انتشار این آلبوم اصلا صورت نگرفت و حتی در توزیع آلبوم به فروشگاه ها هم ، کم تحرکی قابل ملاحظه ای دیده شد. دلیل این عزلت و تبلیغ و توزیع ضعیف چه بود؟

ج. در این آلبوم تهیه کننده و آهنگساز من بودم و بعضی ها دوست ندارند پای هنرمندان به تهیه کنندگی و بازار باز شود! من از نظر تبلیغات چیزی نسبت به کارهای دیگر که تولید می شوند کم نگذاشتم، سه بار در همشهری آگهی دادم و بیش از 50،000 پوستر و تراکت چاپ کردم ولی متاسفانه شرکت آوای باربد به کار من لطمه زد و در زمانی که من بابت تبلیغ در همشهری و چاپ پوستر و تراکت هزینه ی زیادی متقبل شده بودم به طرز مشهودی از فروش و توزیع کار امتناع می کرد و عمدتا ضعیف و کم رمق کار را توزیع کرد. باور کنید از 50،000 پوستر و تراکت ، 50 عدد هم توزیع نشد و نمی دانم چه بر سر آنها آمد!

کلا هدف این شرکت ها این است که هنرمندان را در تنگنا قرار دهند تا بتوانند در آینده آثار بیشتری با قیمت کمتری از آنها بخرند. در این زمینه ناگفته های زیادی دارم ولی فعلا تا همینجا کافی است و اگر لازم شد ، بعدها ناگفته های بیشتری را برای شما بازگو خواهم کرد تا علاقه مندان موسیقی بدانند که چه کسانی با افکار منجمد هر روز تیشه بر ریشه ی این مملکت می زنند و ... .

س. در هر صورت من و دوستان هنر دوستم ، وظیفه ی خودمان می دانیم که این اثر ارزشمند شما و دوستان هنرمندتان را به همه معرفی کنیم تا بقیه جامعه هم این موسیقی را بشنوند و بتوانند در رابطه با این اثر هنری ابراز عقیده کنند.

آقای رحیمی آذر ، در بروشور آلبوم ، اسم سایت های شما و آقای خشتی نژاد معرفی شده اند اما هیچ یک فعال نمی باشند! آیا دلیل خاصی دارد؟

ج. از زحمات شما و همه ی کسانی که بدون هیچ چشم داشتی و از روی عشق و از باب دلسوزی برای موسیقی ایران زحمت می کشید نهایت تشکر را دارم.

در مورد وبسایت ، از اول اسفند تا همین امروز تقریبا هر هفته محمد درفشه قول داده که وبسایت را بارگذاری (آپ) کند ، امیدوارم تا اوایل اسفند پانزده سال دیگر ، محمد درفشه به وعده ی خود عمل کند! این سوال را از طرف من از ایشان بپرسید ، من که جوابی نگرفتم شاید شما بگیرید!

س. امیدوارم که از سولات پی در پی بنده خسته نشده باشید. آقای رحیمی آذر ، یکی از جذاب ترین بخش های گفتگو با هنرمندان ، شنیدن خاطرات و لحظات هنرمندان در طی تولید اثرشان می باشد. این بخش پایانی را به شما اختصاص می دهم تا به بیان خاطرات و لحظات تان در طی خلق "تنها تو می مانی" بپردازید.

ج. همه ی لحظات ضبط برای من خاطره هستند ، یکی از این خاطرات این است که وقتی آقای افتخاری برای اولین بار تصنیف "خسته ام از این کویر" را شنیدند اصلا خوششان نیامد و گفتند دشتی مناسب نیست و بایستی در نوا اجرا شود ، از طرفی من و علی به شدت به این ملودی علاقه داشتیم. خلاصه دل را به دریا زدیم و کار را دادیم به کاوه تا تنظیم کند و ارکستر را ضبط کردیم و گفتیم نهایتا اینکه آقای افتخاری راضی به اجرای آن نمی شون! و جالب این بود که آقای افتخاری هیچ اعتراضی نکرد و روز ضبط این آهنگ ، بیشتر از همه ی آهنگ ها مایه گذاشت و چنان دلسوز خواند که خود آقای افتخاری اشک در چشمانش حلقه زده بود.

در مورد اسم آلبوم هم آقای افتخاری سه اسم پیشنهاد دادند: 1- دود و دودمان 2- خسته ام ، کویر 3- کویر خسته. ولی ما چون اعتقاد به کار جمعی داشتیم و جمع به "تنها تو می مانی" رای دادند ، این اسم را انتخاب کردیم و ظاهرا آقای افتخاری هنوز از این مسئله ناراحت هستند که امیدوارم رفع سوء تفاهم گردد.

س. در صورت مقتضی در مورد آثار آینده تان هم بفرمایید.

ج. اثر بعدی ما آلبومی است به نام "بهار بی گل" به آهنگسازی من و علی خشتی نژاد و تنظیم کاوه سروریان و به خوانندگی من که احتمالا اواخر بهمن ماه منتشر خواهد شد.

س. به عنوان کلام آخر ، هر مطلب ناگفته ای که - به دلیل کوتاهی بنده و فراموش کاری ام - از قلم افتاد را بفرمایید و اگر صحبت خاصی هم با شنوندگان "تنها تو می مانی" دارید، تا استفاده کنیم.

ج. فقط دو موضوع است که لازم دانستم توضیح بدهم. در مورد طرح جلد و استفاده از این عکس بایستی عرض کنم که علی خشتی نژاد زحمت کشیدند و بعد از هماهنگی با آقای افتخاری ، یک گروه مجهز عکاسی به استدیو آوردند تا عکس هایی برای این آلبوم تهیه شود اما متاسفانه آقای افتخاری به دلیل خستگی حاضر نشدند عکس گرفته شود و گروه عکاسی بعد از عذر خواهی فراوان من و علی خشتی نژاد ، استدیو را ترک کردند. چند روز بعد دوباره تماس گرفته شد ولی متاسفانه آقای افتخاری اصفهان تشریف داشتند ، و بدلیل اینکه می خواستیم این آلبوم عید بدست علاقه مندان برسد مجبور شدیم از این عکس استفاده کنیم که به اعتقاد من بسیار هم زیبا و متفکرانه و عمیق است.

در مورد اینکه چرا اسم آلبوم از اسم علیرضا افتخاری کوچکتر است باید طراح پاسخگو باشد. ولی بنده این را عرض می کنم که دنبال دلیل و حرف و حدیث نباشید چون واقعیت اصلا چنین نیست و شکل آن گل طوری است که طراح مجبور به این کار شده است و من چون محمد درفشه را قبول دارم و از دوستان صمیمی من است ، در کارش دخالت نمی کنم.

مطلب دیگر این است که از شما می خواهم فرهنگ کپی رایت را تبلیغ کنید. بعضی ها واقعا ندانسته کار را کپی می کنند. من مطمئن هستم اگر کسی که مثلا آلبوم استاد شجریان را کپی می کند یا بطور mp3 از دستفروش خریداری می کند یا از اینترنت دریافت (دانلود) می کند ، بداند که مستقیما به استاد شجریان ظلم می کند و منافعش را تهدید می کند و از طرفی باعث رونق بازار انگل های موسیقی (کسانی که مبادرت به تهیه ی mp3 و... بدون اجازه ی ناشر می ورزند و بطور غیرقانونی اقدام به فروش آنها می کنند) می شود ، یقینا این کار را نخواهد کرد. واقعا بعضی ها نمی دانند. بعنوان مثال یک روز در محفلی یکی از علاقه مندان به موسیقی یکی از اساتید را دیده بودند و گفته بودند استاد من آنقدر شما را دوست دارم که cd شما را 100 تا کپی کردم و به همه ی دوستانم و آشنایانم دادم و آنها همه عاشق صدای شما شدند!

این یعنی فقر فرهنگی ، یعنی اینکه این فرهنگ ایجاد نشده و این وظیفه ی اصحاب رسانه است که فرهنگ را میان مردم جای اندازند.

در پایان با تشکر از اینکه وقت ارزشمندتان را در اختیار وبلاگ خورشید شبستان قرار دادید از شما سپاسگزاری می کنم و امیدوارم که هر چه زودتر آثار دیگری را هم از شما و دوستان هنرمندتان بشنویم و شاهد باشیم.

--------------------------------------------------------------

در پایان لازم می دانم از دوست عزیز و هنرمند محمود صالحی برای مساعدت های فراوانش تشکر کنم.

---------------------------------------------------------------

بنده سعی خواهم کرد ، سعی نظرات و پیشنهادات شما در رابطه با این پست و همچنین آلبوم موسیقی "تنها تو می مانی" را به جناب "رحیمی آذر" منتقل کنم.

استفاده از مطالب وبلاگ "خورشید شبستان" تنها با ذکر نام و آدرس این وبلاگ بلامانع است.

بسته ام من کوله بار خویش را (برای بیژن ترقی)

khorshideshabestan — Wed, 06 May 2009 10:58:24 GMT

رعد و برقی می زند پیچــــد صدا در آسمان

مهر رخشـــان می رود در ســــایه ابر زمان

ابرو باران ، باغ و گل افسرده و گریان همه

ســاز و چنگ ارغنون در ماتمش نالان همه

(شعر بیژن ترقی)

متاسفم برای صدا و سیمای این مملکت ، که هنرمندان واقعی در آن جایی ندارند.

متاسفم برای صدا و سیمای این مملکت ، که در آن قهوه ای شدن شرت فوتبالیست ها مهم تر از بیماری و عزلت هنرمندان واقعی است.

متاسفم برای صدا و سیمای این مملکت ، که در طول شبانه روز چندین بار به اخبار و تشریح و توضیح و تفسیر و حواشی مسایل فوتبالی می پردازد اما برای هنرمندان واقعی حتی به اندازه ی تماشاگران فوتبال ارزش قائل نیست.

متاسفم برای ایرانیانی که حتی یک بار هم که شده فیلم هنری و عاشقانه و زیبای "دلشدگان" مرحوم علی حاتمی را ندیده اند و علاقه ای هم به دیدن آن نشان نمی دهند ، اما فیلم "علی سنتوری" را که در آن ، هنرمند به بدترین شکل ممکن نشان داده شده است را می بینند و به به و چه چه می کنند ، آن هم فقط به این دلیل است که این فیلم توقیف شده بود ومردم از همه جا بی خبر فکر میکنند که هر فیلمی که توقیف شده باشد ، حتما حرفی برای گفتن دارد! اما می بینیم که جز خرد کردن شخصیت هنرمند ، چیزی ندارد.

متاسفم برای خودم که تا امروز حتی یک پست خشک و خالی برای بیژن ترقی بزرگوار ، ننوشته بودم.

متاسفم برای کسانی که حتی اسم بیژن ترقی به گوششان آشنا نبود.

و…

کاروان ها رفت و من باز هم جا مانده ام

دوستان رفتند و من باز تنها مانده ام

… بسته ام من کوله بار خویش را

هر دم آن ساقی سرمستان صلایم می دهد

وعـــده ی دیدار کوی آشنـــــــایم می دهد

شعر از بیژن ترقی ، روحش شاد و یادش گرامی

ترانه های بیژن ترقی به نقل از کتاب "آتش کاروان" (چاپ اول 1385 انتشارات بدرقه جاویدان):

1.آواز دل : به زمانی که محبت شده همچون افسانه (مرضیه)

2.برگ خزان : به رهی دیدم برگ خزان (مرضیه)

3.نسیم فروردین : نسیم فروردین وزان به بستان شد (مرضیه)

4.اسیر : ای دل تو رها ز بلا نشوی (مرضیه)

5.شکسته پر: در آتشم از برق نگاهی بنشاندی ننشستی (مرضیه)

6.نقش هستی : دل چو مبتلا شد خانه خدا گردد (مرضیه)

7.اشک من هویدا شد (مرضیه)

8.سرو : من آن سرو چمنم (مرضیه)

9.می زده : می زده چو شب ز میکده باز آیم (مرضیه)

10. شعله محبت : ندانم ای آشنای من (مرضیه)

11. رفته بودم : رفته بودم کز پریشانی ره صحرا بگیرم (مرضیه)

12. به سایه گل : نبودت خبر از رهگذران (مرضیه)

13. سراب آرزو : منم که چشمه سرابم چو نقش آرزو بر آبم

14. سفینه شکسته : از دل خاموشم نوایی بر خیزد (مرضیه)

15. اشک سپهر : شبنم پاکم به عالم خاکی چرا افتادم (دلکش) [تقدیم به دوست هنرمندم منوچهر همایون پور]

16. آتش کاروان : آتش ز کاروان جدا مانده (دلکش)

17. سبوی بی می : بگو که هستی بگو (دلکش)

18. گردباد : گردبادم گردبادم از غم بیداد هستی (دلکش)

19. سایه : من سایه ای افسرده و لرزانم (دلکش)

20. می گذرم : می گذرم می گذرم ز برای تو از جان می گذرم (دلکش)

21. افسانه وفا : نه برق نگهی نه بیم گنهی بلرزاند دل ترا (دلکش)

22. حکایت دل : تو ای شمع بزم کسان هم آواز بوالهوسان (دلکش)

23. مکتب وفا : ز چه ای زیبا نکنی یادم (دلکش)

24. ستاره سهیل : کنون که بگذشته بگذشته های من (دلکش)

25. بدرقه : چو می روی بدرقه ی تو این دعای من باشد (دلکش)

26. رنج تنهایی : از بس که من تنها نشستم (دلکش)

27. کلبه من : به سراسم آمد ناگه (دلکش)

28. صبرم عطا کن (حمیرا)

29. پشیمانم : اگر با دل مهربان تو من بیوفا شده ام پشیمانم (حمیرا)

30. سرگردان : در این جهان از مهربانی دیگر نمی بینم نشانی (حمیرا)

31. با دلم مهربان شو : بسوز و درد عاشقان به رنگ زرد عاشقان (حمیرا)

32. مرا نفریبی : تو بمانی تو بمانی که چو جانی در برم (حمیرا)

33. بهار عشق من : ای بهار عشق من بی روی تو رنگ خزان دارد بهار (حمیرا)

34. می عاشقانه : به کنار لاله و گل ز غمت چنان خموشم (حمیرا)

35. آهنگ محبت : اگر گویم من از چشمان او افسانه ای را (حمیرا)

36. بهار نو رسیده : ای بهار نو رسیده سبزه های نو دمیده (حمیرا)

37. تو مرا تهنا نگذاری : گفتم که بعد از آن همه محنت (حمیرا)

38. بلا دیدم از دل : از محبت بس که دیدم رنج و محنت (حمیرا)

39. به خاطر تو : بخاطر تو غرق گریه شدم (حمیرا)

40. درد دلم بشنو : تا بجهان هستم دل به غمت بستم (حمیرا)

41. کاش می شد : کاشکی غم و دردمون این خونه سردمون (حمیرا)

42. پنجره ای به باغ گل : بهار زیبا میشه لاله و گل وا میشه (حمیرا)

43. دلشکنی گناهه : بیا که چشمم شب و روز به راهه (حمیرا)

44. بگو چه بگویم : جدا ز تو ای رفته از بر من (حمیرا)

45. طلیعه بهار : آرد صبا از بر تو عطر گل از بستر تو (الهه)

46. شکایت دل : بکنارم مانده نمانده گرد ملال از رخ نفشانده (الهه)

47. تا کی بیگانه ای : تا کی از این میخانه به آن میخانه شدن (الهه)

48. کعبه دلها : چو مجنون گیرم از عاشقان نشانه (الهه)

49. پیمانه من : یارم گره بر مو زده گل بر سر گیسو زده (الهه)

50. گل و خاکستر : هر جا که دیدم نو گلی پرپر شده (الهه)

51. مده فریبم : چون ببینم روی تو فریاد من از سینه خیزد (الهه)

52. گل اوم بهار اومد : گل اومد بهار اومد میرم به صحرا (پوران)

53. شبیخون : باز شب اومد شد دلم پر درد و غم (پوران)

54. عطر بنفشه : خیز و بیا که تازه شد روی چمن بباران (پوران)

55. بشارت گل : سحرم باد صبا چو آورد بشارت گل (پوران)

56. بلا دل : خدا دل ای خدا دل بلا دل مبتلا دل

57. غبار فراموشی : دریغا دریغا از آن عشق سوزان (پوران)

58. فروغ دیده : امید من چرا دامن ز دست من کشیده رفتی (پوران)

59. ز گل تازه تر : تو ای ز گل تازه تر و ز برگ گل نازک تر (پوران)

60. شاخه و برگم می ریزه : با دلم مگر تو وعده ها نداشتی (پوران)

61. تا بیایی : با گلای باغ دل لاله های باغ دل (پوران)

62. نغمه گر عشق : ای از تو چراغ دیده روشن ای در تو صفای باغ و گلشن (افتخاری) [از ترانه های ناب و خیال انگیز]

63. عطر سوسن : هر دم باد سحر از تو خبر بمن آرد (افتخاری)

64. سرود جاودانه : بیا که گل جوانه کرده (افتخاری)

65. گل مهتاب : بیا ببین نازنین گل مهتاب من (افتخاری)

66. همای آسمانی : تو ای بهشت جاودان را دیده (افتخاری)

67. صبح خندان (پریخانه) : صبح خندان ز کجا آمده ای (افتخاری)

68. شور زندگی : سپیده می دهد خبر که باز می دمد سحر (افتخاری)

69. مرو ای گل : مرو ای گل مرو مشو از من جدا (افتخاری)

70. تو را جویم : به هر گلشن نظر کردم تو دایم در نظر بودی (افتخاری)

71. بده ساقی : بده ساقی از آن باده که در خانه نهفتی (افتخاری)

72. گل من : گل من چندین منشین غمگین شام محنت بسر آمد (افتخاری) [این ترانه را برای پسرم "امید" ساخته ام که به وطن باز می گشت]

73. شب مهتابی : تو ای چنگی چه دلتنگی بزن آهنگی (افتخاری)

74. قصه شمع : قصه شمع سحری گفتی و رخ همچو پری زما نهفتی (افتخاری) [بیاد فریدون مشیری]

75. رنگ تمنا : بعد عمری بی وفایی با رقیبان آشنایی (هایده)

76. بهار آرزو (گلریزان) : تا بهار دلنشین آمده سوی چمن (بنان)

77. به یا د دوست : گشتی خموش اما چه زود ای چنگ ما ای عود ما (کوروس سرهنگ زاده) [به یاد داریوش رفیعی]

78. محفل مستی : کو آن محفل مستی کو آن باده پرستی (داریوش رفیعی)

79. گل گریه : وقتی تو باغ چشات دونه دونه گل گریه وا میشه (گلپا)

80. تو بودی : تو بودی آنکه در صبح زندگی رخ بمن نمودی (تجویدی) [شعر عارفانه ،روی سخن با حضرت حق]

81. چرا خاموشی : چرا خاموشی چرا خاموشی تو ای پیر چنگی ما (سالار عقیلی)

82. دام ره بلا : هر جا که آشنایی دیدم (داریوش رفیعی)

83. بی خبر ماندی : آنکه دلم را برده خدایا زندگی ام را کرده تبه کو (مهستی)

84. غوغای مستی : شب بود و من سر در گریبان (مهستی)

85. ای خدا چه کنم : چه کنم ای خدا آن که رفته و دل داده بر دگری (مهستی)

86. انتظار : چون گل همراه نسیم می رقصد دل به برم (مهستی)

87. زمین مست آسمان مست : می و میخانه مست و میکشان مست (شاهزیدی)

88. تذرو : من تذروی خوش سرودم از دیار نغمه خوانی (شجریان) [بیاد هنرمندان مهجور]

89. مناجات نیمه شب : بخوان خدای را بخوان گره گشای را بخوان (شجریان) [روی سخن این ترانه با مرغ شباهنگ است]

90. خواب : باز شب شد و دل کرده بهونه (علیرضا فریدون پور)

91. باغ آرزو : ای بنفشه موی من باده سبوی من (فریدون پور)

92. خونه خرابت می کنه عاشقی : ای دل دیوونه نگفتم که عشق از همه جا بی خبرت می کنه

93. پیامی از قفس : دمی که بوی گل بیاید از چمن

94. چراغ مانده در بادم : بگوش آوازه می آید نوای تازه می آید

95. یاد تو : وجود من تار و پود من بسته بر اثر چنگ و رود من

96. کوی بلا کشان : ز کوی بلا کشان آمدم بگو رفته ای کجا ساقی (مرضیه)

97. پیام پدر : غم تو چرا سفر نکند ز روزن دل سر بدر نکند

98. چه قیامتی بپا شد : چو در آمدی تو از در چه قیامتی بپا شد

99. صدای دل : بس که از دست تو حلقه بر در بسته زدم

100.التماس : شبی نشد که فانوس دیده را چراغ رنگ پریده را (حمیرا)

101.رامشگر : بهر کجا انجمنی بپا شود ای پری

102.ایران جوان : نام جاوید وطن صبح امید وطن جلوه کن در آسمان همچو مهر جاودان

"خورشید آرزو" حرکتی نو در موسیقی

khorshideshabestan — Sun, 15 Feb 2009 15:23:18 GMT

نوشته ای که پیش رو دارید ، حاصل تامل و نگاه شخصی بنده ، به اثر موسیقایی باکلام "خورشید آرزو" با اجرای گروه دستان می باشد و نقدی است در جهت معرفی صحیح (تا آن حدی که از دست و قلم بنده بر می آید) این اثر موسیقایی به جامعه ی امروز ما ، که به دلیل مشغله های کاذب فراوان ، مجال صرف وقت برای پیدا کردن موسیقی مناسب خود را ندارد. و پرداختن به زیر و زبر زوایای مختلف "خورشید آرزو". این اثر در تور های کنسرت گروه دستان و به خوانندگی همایون شجریان ، در خارج از کشور اجرا شده بود که امسال (1378) نیز در تالار وزارت کشور اجرا شد. آلبوم منتشر شده ی "خورشید آرزو" در ایران حاصل اجرای این گروه در برلین است و از نظر صدابرداری در سطح کیفی بسیار مناسبی می باشد.

گروه های موسیقی ایرانی ، متاسفانه به دلایل مختلف از استحکامی که باید برخوردار باشند ، نیستند و منفی بودن این گزینه باعث شده است که هر از چند گاهی که یک گروه موسیقی ایجاد می شود و با استقبال مخاطبین مواجه می شود ، دیری نمی پاید که از هم پاشیده می شود (بقول قیصر امین پور: "ناگهان چه زود دیر می شود" ! ) و پس از چندی جز خاطره ای ، از آن نمی ماند. ریشه یابی این معضل هم به اصل روح هنر بر می گردد. اخلاق هنرمندانه ای که می بایست در میان هنرمندان وجود داشته باشد -بالاخص در هنرمندان موسیقی – بسیار کمرنگ شده است و دوری و اجتناب از خصایص نیکوی هنری در میان این قشر هنرمندان باعث اختلافات عجیب و تاسف باری در میان هنرمندان شده است. اخلاق که از ارکان جدانشدنی هنرمندان ملبس به البسه ی هنر بود ، اکنون به مفهومی بیگانه در فرهنگ هنری ما تبدیل شده است. این کمرنگ شدن رکن اخلاق ، در زمینه ی هنر موسیقی بسیار جدی تر و ملموس تر از دیگر هنر ها احساس می شود. حال بررسی این معضل و علل آن در حوصله و مجال این پست نمی گنجد و مطلبی جدا را طلب می کند.

با همه ی این احوالات ، و کم شدن همبستگی گروه ها ، اما چند گروه استوار ، هنوز هم به فعالیت های هنری خود ادامه می دهند. بدون اغراق باید گفت که گروه کامکارها موفق ترین و همبسته ترین گروه موسیقی معاصر ایران است که با وجود تمام فراز و نشیب ها باز هم ، با همان اقتدار و جدیت قبل ، به فعالیت های خود ادامه می دهد و مخاطبین خاص و عام خود را هم دارد. همچنین گروه شمس (که در قدیم گروه تنبور شمس نام داشت) نیز یکی دیگر از گروه هایی است که به فعالیت خود ادامه داده است اما نه به استحکام کامکارها. اما گروه دیگری که همچنان به فعالیت خود ادامه داده است ، گروه دستان می باشد. با اینکه گروه دستان به اقتدار و استحکام گروه کامکارها نبود و در برهه های زمانی ای کمرنگ شد اما همچنان به فعالیت ها و حضور خود ، اهتمام می ورزد.

گروه دستان به اجرای کنسرت زنده اهمیت خاصی می دهد و این آلبوم "خورشید آرزو" نیز حاصل یکی از همین کنسرت هاست. آهنگساز این مجموعه سعید فرجپوری ، نوازنده ی بنام و مطرح کمانچه ی کشورمان است. اعضای دیگر گروه دستان در این آلبوم ، عبارتند از: حمید متبسم ، نوازنده ی تار ، حسین بهروزی نیا ، نوازنده ی بربط ، همایون شجریان ، خواننده ، پژمان حدادی ، نوازنده ی تنبک ، دایره و بم دایره ، بهنام سامانی ، نوازنده ی دف ، کوزه و دایره و بالاخره سعید فرجپوری نوازنده کمانچه.

چنانچه در بروشور این آلبوم هم آمده است ، کل موسیقی این آلبوم در فضای بیات اصفهان می باشد. بیات اصفهان از نظر احساسی و درودن مایه ای به حالات عاشقانه و عارفانه توجه دارد و بیشتر برای بیان احساسات میان عاشق معشوق بکار می رود. چنانچه در کل این قطعه هم ما شاهد ایجاد فضایی عاشقانه با ملودی های فرجپوری هستیم که همراهی کل گروه در انتقال این احساس نقش بسیار موثری ایفا کرده است.

گروه دستان در اجرای این آلبوم از نو آوری زیبایی در تحکیم ریتم بوسیله ی نوازندگان سازهای ریتمیک (کوبه ای) استفاده کرده است. همچنین استفاده از سازهای کوبه ای متعدد و کاملا همگام با یکدیگر از دیگر نقاط برجسته ی این اجرا می باشد. نقش مسلم و برجسته ی ساز بربط حسین بهروزی نیا، در میان دیگر ساز های گروه نیز جای تامل و دقت زیبا شناسانه دارد. چنانچه تا بحال مرسوم بوده است ، ساز بربط یا عود ، در گروه های موسیقی ما ، نقش زیر صدا و حجم دهنده به کار را داشته است و بدلیل محدودیت های صدایی و پرده ای این ساز ، کمتر نقش موثری در گروه ، به خود می گرفته است. اما در این آلبوم ، بربط ، نه تنها وظیفه ی حجم دهی به موسیقی را داراست بلکه از سازهای موثر در ملودی هم می باشد. نوازندگی فرجپوری و متبسم هم مثل همیشه ،رنگ و لعاب و زنگ خاص خود را دارد. چیزی که در کل موسیقی این آلبوم به خوبی قابل درک است همبستگی شدید و دقت فراوان اعضای گروه در اجرای مناسب و هماهنگ ملودی هاست. هر ساز ، جای دقیق و مناسب خود را دارد و با دیگر سازها کاملا هماهنگ است. این دقت در تنظیم آهنگ ها ، به این اثر ، رنگ و بویی تازه و نو بخشیده است که از طراوت خاصی برخوردار می باشد.

این آلبوم با قطعه ی "اشتیاق" شروع می شود. "اشتیاق" با مضراب های نرم و مخملی عود آغاز می شود که فضایی ابهام گونه بوجود آورده است. کل این قطعه از نوعی لطافت و آرامش برخوردار است که ، آن را به مقدمه ای مناسب برای ارائه ی آواز "خورشید آرزو" تبدیل کرده است. بلافاصله پس از اتمام این قطعه ، آواز "خورشید آرزو" آغاز می شود این دو قطعه به هم پیوند خورده اند. این پیوند با زیر صدای ساز های مختلف که در اجرای قطعه ی "اشتیاق" هم شرکت داشتند محکم تر شده است. شعر این آواز از مرحوم فریدون مشیری است که از عاشقانه های زیبای وی محسوب می شود. همایون شجریان برای اجرای این شعر از گوشه ی جامه دران مدد گرفته است که الحق و انصاف هم مناسب ترین انتخاب گوشه برای این شعر ، همین انتخاب همایون است.

جدیدا همایون شجریان ، بر خلاف پدرش ، در اجرا از لطایف احساسی به خوبی بهره می جوید. ترکیب مناسب و بجای این لطایف احساسی با گوشه ی جامه دران ، این شعر فریدون مشیری را به زیورآلاتی درخشان زینت بخشیده است. جامه دران در بطن خود بار احساسی تمنا و خواهش عاشقانه دارد که انتخاب این گوشه برای بیان ابیاتی از این شعر ، توسط همایون شجریان به بهترین شکل صورت گرفته است. همچنین همایون شجریان ، دراین آواز اشاراتی هم به بیات راجه و اوج اصفهان می کند که انصافا همگی ، انتخاب هایی بجا و مناسب هستند. همچنین ملودی زیر صدای این آواز نیز از ساخته های همایون است.

در ادامه ی گروه نوازی همراه با آواز ، به تصنیف "چین زلف" با شعری از عطار نیشابوری می رسیم. اجرای مصرع اول این تصنیف بدون ساز و تنها با صدای بم هایون است که باعث شده است این تصنیف نیز به آواز "خورشید آرزو" پیوند بخورد. از آنجایی که همایون نیز پیرو مکتب پدرش (مکتب آوازی خراسان) است ، بعضا در بیان اشعار شعر را فدای تکنیک می کند (البته نه به اندازه ی محمد رضا شجریان ، زیرا همایون در بیان احساس و شعر بیشتر از پدرش توجه دارد اما این سبک و مکتب پدر خودبخود این تاثیر را بر آواز وی می گذارد) که این نکته باعث شده برخی اشعار بوضوح به گوش شنونده نرسد.

قطعه ی بعدی ، ساز و آواز "عشق پاک" با شعری از فریدون مشیری است. همنوازان آواز همایون در اینجا حمید متبسم و سعید فرجپوری هستند. این آواز مقدمه ای است برای تصنیف "اسرار عشق". "اسرار عشق" بر روی همان غزل معروف "با مدعی نگویید اسرار عشق و مستی" حافظ ، تصنیف شده است که از ساخته های سعید فرجپوری است. به شخصه از ترکیب این غزل حافظ با این ملودی رضایت ندارم. براستی این ملودی و آهنگ فرجپوری نتوانسته است این غزل حافظ را بیان کند. در واقع فرجپوری قصد داشته است تا تصنیفی ریتمیک مانند "ساقیا" (من از کجا می از کجا باده بگردان ساقیا) بسازد. اما باید توحه می کرد که این چنین تصنیفی برای بیان این چنین غزلی مناسب نیست و می توانست با انتخاب شعری مناسب تر ، هم به این ملودی جلوه ای مناسب بدهد هم به آن شعر. اما الان هم ملودی کم فروغ شده است و هم غزل خواجه.

به آواز "دلشده" با شعری از عراقی می رسیم. همراهی کمانچه ی سعید فرجپوری با آواز همایون ، ساز و آواز قدیمی محمد رضا شجریان را در آلبوم "شب سکوت کویر" بخاطرمان می آورد. این آواز همایون نیز از همان آواز پدرش گرته برداری شده است. در پایان این آواز ، حسین بهروزی نیا هم به همراهی با همایون و فرجپوری می آید تا شاید تا حدی از بار شباهت این آواز به آواز شجریان پدر بکاهد اما موفق نمی شود زیرا سایه ی پدر ، در این آواز همایون، بسیار سنگین است. و بالاخره به تصنیف "وطن" می رسیم. این تصنیف از ساخته های فرجپوری است و بر روی شعری از سیاوش کسرایی. براستی می توان گفت که این ملودی تصنیف ، بسیار مناسب و قالب این شعر سیاوش کسرایی است. نقش پر رنگ تمامی سازها در این تصنیف به زیبایی این تصنیف بسیار کمک کرده است. بیت اول این تصنیف توسط همایون و با صدایی بم خوانده می شود که حالتی تامل گونه و سنگین را بخاطر می آورد. در تکرار این بیت از بم خارج شده و با شور و هیجان گروه در اوج همراه می شود. بیان سینکوپ های مساوی برای بیان "وطن" ، "وطن" ، "نظر" ، "فکن" ، "بمن" ، "که من" ، این بیت را بسیار به یاد ماندنی و شور انگیز کرده است. همچنین سکوت های گروه در پایان ضرب ها در بیان "همیشه با تو بوده ام" و صدا و احساس مناسب همایون ، به انتقال شعر بسیار کمک کرده است. گویا همایون با شکوه اما با اقتدار و عصبانیتی مهربانانه ، احساس شاعر را بیان می کند. در مصرع "به جنب و جوش آمدی که در خروش آمدی" نیز جنب و جوش صدای همایون و تحرک زیبای صدای ساز های گروه به خوبی این جنب و جوش شعر را منتقل می کند. بعد از مصرع "برای تو براه تو شکسته ام" از ضرب اولیه ی کار کاسته شده و به ملایمت به ضربی سنگین وارد می شویم ، که با شنیدن صدای کر (صدای اعضای گروه) پی به زیبایی این تغییر ریتم می بریم "سپاه عشق در پی است..." این ریتم سنگین تا آخر قطعه باقی می ماند. براستی که این تصنیف فرجپوری بسیار عاشقانه برای میهن ساخته شده است و حرکتی نو و خلاقانه در تصنیف های معاصر است. هماهنگی سازهای کوبه ای برای اجرای این تصنیف بسیار ستودنی و نیکو است.

در پایان نیز از اصفهان به ماهور سفر می کنیم و به تصنیف "مرغ سحر" می رسیم ، رسمی که در اجراهای شجریان ها جا افتاده است و شنونده ها نیز از آن لذت می برند. صدای زیبای بربط و دف ، شکل جدید و نویی به این تصنیف کهنه داده است.

در پایان باید گفت که این اثر ، حرکتی نو و ابداعی نیکو در زمینه ی موسیقی اصیل است. چرا که تنظیم و نوازندگی در نهایت زیبایی ایجاد شده است و خواننده نیز کاملا کار را درک کرده است و با گروه هماهنگ است. توجه به سازهای کوبه ای نیز از نکات برجسته ی "خورشید آرزو" می باشد که امید وارم با نو آوری های بروز تر ، به آفاق نشناخته تری دست یابند. "خورشید آرزو" از جمله آثار موسیقایی می باشد که صد در صد ارزش شنیدن را دارد.

استفاده از مطالب وبلاگ تنها با ذکر نام و آدرس وبلاگ بلامانع است.

تصانیف ملی میهنی - ایرانی ببینید و بشنوید-1

khorshideshabestan — Fri, 30 Jan 2009 23:55:18 GMT

تابلوی خوشنویسی ، اثر استاد حمید اکبری

هنر، جلوه گاه احساسات و درونیات خالق آن ، یعنی هنرمند است. حس و حال یک هنرمند هم از تاثیرات روحی ، روانی ، احساسی ، محیطی ، اجتماعی و غیره ، نشأت میگیرد. بدیهی است این تغییر و تحولات و تاثیرات بر آثار هنرمند ، تاثیر مستقیم دارد. حس وطن دوستی و میهن پرستی نیز یکی از همین احساسات هنرمندان است که موجب خلق آثار هنری ملی و میهنی پربار و فاخری شده است. بویژه در حوزه ی موسیقی ، الحان و اصوات ملی و میهنی یکی از ارکان پیوسته ی موسیقی ایرانی بوده است.

این روزها موسیقی های میهنی مختلفی از طریق صدا و سیما بگوش ما می رسد که بسیاری از این نواها بگوش ما آشنا و برخی هم غیر آشنا هستند. تعداد کثیری از این آثار در همان بحبوحه ی انقلاب 57 ساخته شدند و آثار دیگر، در زمان ها و مناسبت های دیگر. اما بطور مشخص حجم آثار ملی میهنی فاخر ، در این زمان به میزان چشمگیری افزایش داشت. این آثار موسیقایی ، تنها مربوط به انقلاب 57 نیست ، بلکه آثار بیاد ماندنی و حماسی و دلنشینی ، در ایام و دوران مختلفی جهت پرداخت دین به میهن عزیزمان ایران خلق شده اند که به گوش ما رسیده اند و در خاطرمان سبز مانده اند.

به همین جهت و به این بهانه که این روزها این نوع موسیقی ها زیاد بگوش می رسند ، برآن شدم تا در این نوبت به بررسی آثار موسیقایی ملی میهنی دوران زمانی مختلف کشور باستانی مان ایران بپردازم و بدور از جهت گیری های سیاسی ، دیدی کلی به این نوع از موسیقی داشته باشم.

انقلاب مشروطیت ایران که باعث ایجاد دگرگونی های اساسی در ابعاد اجتماعی و فرهنگی و هنری شده بود ، تحولی اساسی در شعر و ترانه و موسیقی ایرانی بوجود آورد. در واقع ترانه و تصنیف بصورت فعلی ، دستاورد انقلاب مشروطیت است. به بیانی دیگر موسیقی ما در حال حاضر ، از موسیقی ملی و میهنی ای که در آن زمان شکل گرفت ، قالب بندی شده است. هفده سال پس از انقلاب مشروطیت و آن تحولات ، علینقی وزیری سبک نوینی در موسیقی ایرانی بوجود آورد ترانه سرایان و آهنگسازانی چون درویش خان ، ملک الشعرای بهار ، مرتضی نی داود ، علی اکبر شهنازی ، وحید دستگردی ، امیر جاهد ، سالک اصفهانی ، مهرتاش ، و بدیع زاده و دیگران دست به سرودن تصنیف هایی برای بیان احساسات ملت زدند. در این میان ، عارف قزوینی ، فرزند انقلاب مشروطیت ، جایگاه ویژه ای دارد و تصانیف ملی میهنی وی از بهترین نمونه های این تصانیف هستند.

قسمت عمده ی فعالیت های مرحوم عارف قزوینی حول بیرق وطن دوستی و میهن پرستی بود. یکی از مشهور ترین ترانه های میهنی ، همان ترانه ی "آواز بهاری" عارف است که به "از خون جوانان وطن" شهرت یافت. این تصنیف در مایه ی دشتی ، تصنیفی است که برای اولین شهدای ایران در جریان مشروطه توسط عارف قزوینی ساخته شد. عارف درباره ی این تصنیف خود می نویسد: "بواسطه ی عشقی که حیدر خان عمو اوغلی بدان داشت میل دارم این تصنیف بیادگار آن مرحوم ثبت گردد." همچنین دیگر تصنیف مشهور عارف همان تصنیف "آمان آمان" است که اجرای های مشخص آن توسط محمدرضا شجریان و علیرضا افتخاری بوده است که هر دو، در اجرای این تصنیف ابیات سیاسی این تصنیف را حذف کرده اند و به این تصنیف ، جنبه ای عاشقانه داده اند. اما در اصل ، این تصنیف از تصانیف سیاسی عارف می باشد که بعد از ورود فاتحین به تهران در سال 1326 ساخته شد. از دیگر تصانیف وطنی عارف میتوان به "دل هوس سبزه و صحرا ندارد" (ابوعطا)، "نه قدرت که با وی نشینم" (افشاری) ، "باد فرح بخش بهاری" (بیات ترک) ، "گریه را به مستی" (دشتی) ، "چه شورها" (شور) ، "گریه کن" (دشتی) ، "تا رخت مقید نقاب است" (بیات اصفهان) ، "ای دست حق پشت و پناهت بازا" (افشاری) ، "باد خزانی" (افشاری) ، اشاره کرد.

مرحوم عارف درباره ی تصنیف سازی خود می گوید: "نه تنها فراموش نخواهم شد بلکه معاصرین دوره ی انقلاب نیز هیچ وقت از خاطر دور نخواهند داشت که وقتی من شروع به ساختن تصنیف و سرود های ملی و وطنی کردم مردم خیال می کردند تصنیف برای جـ...دربار یا "ببری خان" گربه ی شاه شهید است".

ای ایران

اما مشهور ترین تصنیف ملی میهنی (البته به عقیده ی بنده) ، تصنیف (یا سرود) "ای ایران". که شاید بتوان گفت همه ی ایرانی ها این سرود با اقتدار را می شناسند و به آن افتخار می کنند.آهنگساز این تصنیف روح الله خالقی است که شعر آن را حسین گل گلاب سرود و برای اولین بار با صدای مرحوم بنان و اجرای ارکستر انجمن موسیقی ملی خوانده شد که گویا بعدها با تنظیم تازه ای از مرحوم خالقی همراه با کر در استدیوی بزرگ شماره هشت رادیو ایران (میدان ارگ) ضبط شد.

حسین گل گلاب تاریخ خلق این اثر را 1323 می داند که مصادف است با برهه زمانی که ارتش متفقین (روسیه ، انگلیس و آمریکا) ایران را اشغال کرده بودند. در این برهه زمانی ، ارتش متفقین از هیچ گونه هتک حرمت ایرانیان بلاخص زنان و دختران ایرانی دریغ نمی کردند و این جرقه ای شد برای برانگیخته شدن حسین گل گلاب و روح الله خالقی ، و خلق اثری این چنین پایدار و ماندگار که برای تمامی ایرانیان و در تمامی ادوار خواهد ماند.

دانلود ای ایران - بنان

سپیده

یکی از شور انگیزترین آثار موسیقایی حماسی ، ملی ، میهنی ، همین تصنیف پر جنب و جوش "سپیده" است که اثری است از گروه شیدا. در جریان حرکات مردمی مردم ایران که منجر به انقلاب 57 شد. گروه شیدا در سال 1353 توسط محمدرضا لطفی و یاری های امیر هوشنگ ابتهاج ، پایه گذاری شد. این گروه در رادیو به اجرای آثار قدما می پرداخت. تا اینکه حوادث هفده شهریور رخ داد. محمدرضا لطفی که از این گونه حوادث و کشته شدن مردم به خشم آمده بود ، در روز هفده شهریور سال 57 هنگامی که وارد حیاط محطه ی رادیو شد متوجه شد نظامیان در حیاط رادیو کمین گرفته و منتظر حمله به مردم می باشند. این قضیه باعث انزجار شدید لطفی شد و او بلافاصله بعد از ورود به ساختمان رادیو نزد ابتهاج رفت و استعفای خود را اعلام کرد. ابتهاج هم که خود با لطفی هم عقیده بود قضیه ی مزبور را با اعضای گروه شیدا در میان نهاد و نهایتا ایشان دسته جمعی تصمیم به استعفا و ترک رادیو نمودند. از این پس گروه شیدا با تجمع در زیر زمین منزل امیر هوشنگ ابتهاج بصورت مخفیانه به ساخت و اجرا و ضبط آثاری انقلابی و میهن دوستانه پرداختند و گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان نیز به این جمع پیوستند تا گروه شیدا و عارف شکل بگیرد و آثار چاووش اجرا شوند.

تصنیف "سپیده" نیز حاصل یکی از همین همکاری های خودجوش و زیباست. شعر این تصنیف از ه.ا.سایه (ابتهاج) است با آهنگی از محمد رضا لطفی در مایه ی ماهور و صدای محمدرضا شجریان که در آذرماه 1358 اجرا شد. این تصنیف در کاست چاووش 6 انتشار یافت.

دانلود سپیده - محمد رضا شجریان

سپیده

تصنیف "سپیده" بعد ها با صدای شهرام ناظری نیز اجرا شد. همکاری با چاووشی ها از اولین حرکات هنری شهرام ناظری بود که در آن زمان حوالی 30 سال سن داشت. صدای پر شور و هیجان ناظری که با چاشنی لحن حماسی بسیار موفق جلوه می نمود ، به ملودی های چاووش رنگ و بویی ایرانی حماسی بخشیده بود و بسیاری از آهنگ های چاووش با صدای حماسی ناظری ضبط و ثبت شده اند. البته جای دارد به این نکته هم اشاره کنم که ضبط و پخش این آثار چاووش بوسیله ی خود محمدرضا لطفی و ابتهاج صورت می گرفت که ایشان به هزینه ی شخصی خود اقدام به تهیه ی دستگاه های ضبط صوت و تکثیر کاست نموده بودند.

دانلود سپیده - شهرام ناظری

شبنورد (برادر بی قراره)

"شب نورد" تصنیفی است با صدای محمد رضا شجریان با آهنگی از محمدرضا لطفی که در مایه ی دشتی اجرا شده است. شعر "شبنورد" از اصلان اصلانیان است که در سال 1357 اجرا و ضبط شد. و در کاست چاووش 2 درج گشت.

دانلود شب نورد - شجریان

آزادی

تصنیف دیگری که در مجموعه ی چاوش 2 گنجانده شده بود ، تصنیف "آزادی" بود. شعر این تصنیف از فرخی یزدی است و آهنگساز آن محمدرضا لطفی که با صدای شهرام ناظری اجرا شد. ریتم این تصنیف بوسیله ی صدای طبل ایجاد شده که به ایجاد فضایی حماسی کمک شایانی کرده است. این تصنیف هم در سال 1357 توسط گروه شیدا اجرا شد.

دانلود آزادی - شهرام ناظری

ای ایران

تصنیف "ای ایران" ، با اهنگی از محمدرضا لطفی و با شعر جواد آذر و با صدای شهرام ناظری ، در سال 1358 اجرا شد. این تصنیف در مجموعه ی چاووش 3 وجود دارد و توسط گروه شیدا اجرا شد.

ای ایران - شهرام ناظری

ژاله خون شد

سرودی است که آهنگساز آن حسین علیزاده است و با صدای کر اجرا شده است. ملودی این سرود در بیات اصفهان تنظیم شده است و شعر آن از سیاوش کسرایی. تاریخ ضبط این اثر به شهریور 57 بر میگردد.

دانلود ژاله خون شد - حسین علیزاده

بخوانید از قلم خود علیزاده (1384):

"...

شهریور 57 از نیمه گذشت

کم کم تب تابستان فرو می کشید و پاییز خبر از خزان می آورد.

16 شهریور همه چیز گنگ بود.

نبضی بطور مرموز می تپید.

خورشید در افق مانده بود و

یارای حرکت نداشت.

روز هفدهم بدون خورشید آغاز شد.

صدای همهمه ی پر شوری از افق اوج می گرفت.

اندک اندک موجی عظیم که خورشید را بدوش داشت در شهر نمایان شد.

آن روز خورشید از ژاله طلوع کرد

تا عشق را بیاموزد ،

نور بگیرد،

تابان بماند.

نبض مرموز می تپید و لحظه به لحظه صدایش بلنتر می شد.

و ناگهان

سکوت ، سکوت و سکوت.

ژاله خون شد.

نبض مرموز ایستاد

و هیچگاه خورشید به افق باز نگشت.

او ماند ،

در ژاله ماند."

تیغ باید خون فشاند

سرودی است از محمد رضا لطفی با شعر ابوالقاسم لاهوتی. اجرای این سرود بدست هنرمندان گروه شیدا و با صدای کر (همسرایان) است که در سال 1358 ضبط شد و در چاووش 3 انتشار یافت. این سرود در مایه ی بیات اصفهان است.

دانلود تیغ باید خون فشاند - لطفی

اتحاد

"اتحاد" هم سرودی است که حسین علیزاده آن را بر روی شعری از حمید حمزه و در مایه ی اصفهان ساخته است. این سرود در اسفند 1357 و با اجرای گروه شیدا و همسرایان ضبط شد و در چاووش 3 منتشر شد.

دانلود اتحاد - علیزاده

شهید

تاریخ خلق این تصنیف به دی ماه سال 1357 بر می گردد. آهنگساز آن حسین علیزاده است و شعر آن از امیر برعشی می باشد. شهرام ناظری این تصنیف را خوانده است که در مایه ی شور می باشد و توسط گروه شیدا اجرا شده است. این قطعه نییز در چاووش 3 می باشد.

دانلود شهید - ناظری

ای پدر

با صدای شهرام ناظری و با آهنگی از محمدرضا لطفی و شعر جواد آذر ، و اجرای گروه شیدا.

دانلود ای پدر - ناظری

ای برادر

با صدای شهرام ناظری ، با آهنگ محمدرضا لطفی و اجرای گروه شیدا.

دانلود ای برادر - ناظری

ای حریفان

با صدای شهرام ناظری ، با آهنگ محمدرضا لطفی و اجرای گروه شیدا.

دانلود ای حریفان - ناظری

رزم مشترک

"رزم مشترک" از تصانیف کوتاه اما بسیار تاثیر گذار پرویز مشکاتیان است. خواننده ی این تصنیف که شعر آن از برزین آذر مهر است ، محمدرضا شجریان می باشد.مشکاتیان این تصنیف را در مایه ی اصفهان ساخته است که توسط گروه شیدا و عارف اجرا شده و در قالب کاست چاووش 7 منتشر شده.

دانلود رزم مشترک - شجریان

خاموشی

"خاموشی" تصنیفی است از حسین علیزاده با صدای شهرام ناظری که در مهر ماه سال 1359 و در فضای دشتی ساخته شده است. شعر این تصنیف از سیاوش کسرایی می باشد.

دانلود خاموشی - ناظری

مژده ی ظفر

سرودی است با آهنگسازی محمدرضا لطفی و با اجرای گروه کر. که در کاست چاووش 7 گنجانده شده است.

دانلود مژده ی ظفر - لطفی

میهن ای میهن

تصنیفی است با صدای محمدرضا شجریان و با آهنگسازی محمد جلیل عندلیبی و در مایه ی دشتی. شعر این تصنیف از ابوالقاسم لاهوتی است. بعد ها این تصنیف با صدای علیرضا افتخاری و درکاست "امان از جدایی" اجرا شد. اما با ارکستراسیونی متفاوت و با تغییراتی در شعر.

دانلود میهن - شجریان

تصانیف ملی میهنی - ایرانی ببینید و بشنوید-2

khorshideshabestan — Fri, 30 Jan 2009 23:52:18 GMT

عاشقان سرمست

تصنیف "عاشقان سرمست" از ساخته های زیبای محمدرضا لطفی می باشد که با صدای شهرام ناظری اجرا شده است. شعر این تصنیف از مجتبی کاشانی و در مایه ی ماهور است.

دانلود عاشقان سرمست - ناظری

بخوان هموطن

آهنگساز این تصنیف هوشنگ کامکار است که با شعر محمد ذکایی و با صدای شهرام ناظری و اجرای گروه شیدا ضبط شده است. این تصنیف در مایه ی چهاگاه است و در سال 1358 اجرا شد.

دانلود بخوان هموطن - ناظری

دلیرانه

آهنگ لطفی ، آواز ناظری ، شعر مجتبی کاشانی و اجرای گروه شیدا، در سال 58 در مایه ی افشاری.

دانلود دلیرانه - ناظری

محبوب من وطن

تصنیفی است با صدای شهرام ناظری و با آهنگسازی پرویز مشکاتیان که شعر آن از برزین آذرمهر می باشد. این تصنیف در مایه ی شور است.

دانلود محبوب من وطن - ناظری

خورشید تابان

با صدای محمدرضا شجریان با اهنگسازی علیزاده و در مایه ی چهارگاه.

دانلود خورشید تابان - شجریان

وطن

با صدای اکبر گلپایگانی (گلپا) و شعر و آهنگی از امیر پازوکی.

دانلود وطن - گلپا

وطن من

تصنیف "وطن من" از ساخته های میهنی پرویز مشکاتیان است. این تصنیف نیز مانند بسیاری دیگر از ساخته های مشکاتیان ، حاصل همکاری وی با مرحوم ایرج بسطامی بود. شعر این تصنیف زیبا از ملک الشعرای بهار است که تاریخ سرایش آن سال 1289 هجری شمسی است.

دانلود وطن من - ایرج بسطامی

خوشه چین

"خوشه چین" نام تصنیفی زیباست با صدای ایرج بسطامی. آهنگ این تصنیف از روح الله خالقی و با شعر کریم فکور می باشد. این تصنیف در کاست "بداهه خوانی و بداهه نوازی" منتشر شده است که با سه تار بهداد بابایی و تنبک محمد جواد خداوردی در مایه ی اصفهان اجرا شده است.

دانلود خوشه چین - ایرج بسطامی

ای میهن

تصنیف "ای میهن" از ساخته های محمد جلیل عندلیبی است که با صدای علیرضا افتخاری در کاست "کنسرت لندن" منتشر شده است. شعر این تصنیف از جواد آذر و ملودی آن در مایه ی راست پنجگاه است. این تصنیف توسط گروه مولانا اجرا شده است. در سلسله کنسرت هایی که علیرضا افتخاری همراه گروه مولانا اجرا می کردند و در کشور های مختلف جهان هم آن کنسرت ها را اجرا کردند ، این تصنیف یکی از تصانیف اجرا شده در تمامی آن کنسرت ها بوده است.اینکه در دستگاه راست پنجگاه چنین ملودی ملی میهنی ای ، خلق شود از نقاط برجسته ی آهنگسازی محمد جلیل عندلیبی است.

دانلود ای میهن - علیرضا افتخاری

دوباره می سازمت وطن

"دوباره می سازمت وطن" از ساخته های دکتر کامبیز روشن روان است که با صدای بیژن بیژنی اجرا شده است. این تصنیف در آلبوم "مژده باران" در زمستان 1385 منتشر شده است. شعر این تصیف همان شعر معروف "دوباره می سازمت وطن" سیمین بهبهانی می باشد. ملودی آرامش بخش و صدای مخملی بیژن بیژنی ، اثر در خور توجه و زیبایی را خلق کرده است. استفاده از ساز آکاردئون در برخی لحظات این تصنیف بر زیبایی و آرامش این تصنیف افزوده است.

دانلود دوباره می سازمت وطن - بیژن بیژنی

ایران هنگام کار است

این تصنیف یکی از تصانیف درویش خان می باشد که شعر آن از ملک الشعرای بهار می باشد. "ایران هنگام کار است" در آلبوم "سوگواران خموش" با تنظیم جدیدی از پژمان طاهری منتشر شده است. بازخوانی این تصنیف در این آلبوم با صدای علیرضا قربانی و در مایه ی همایون است. علیرضا قربانی از آن دسته خواننده هایی است که میل ندارد صدایش شبیه شجریان باشد و خود به این نکته اشاره کرده است که اصلا شگرد شجریان نبوده است و هرگز از وی تقلید نمی کند. اما با وجود اینکه وی از صدای زیبایی برخوردار است اما باز هم صدایش شبیه صدای شجریان می شود.

دانلود ایران - علیرضا قربانی

ایران هنگام کار است

اجرای دیگر این تصنیف در کاست "ایران هنگام کار است" منتشر شده است. اجرای این کاست بر عهده ی گروه نهفت به سرپرستی جهانشاه صارمی است.

دانلود ایران - گروه نهفت (جهانشاه صارمی)

سرود ملی ایران

اولین سرود ملی ایران که در دوره ی قاجار ساخته شد همین سرود مزبور می باشد. آهنگساز این سرود موسیو لومر فرانسوی است که از موسیقیدانان نظامی بود. موسیو لومر به ایران آمد تا این سرود را برای ایرانیان بسازد و وی این سرود را برای پیانو نوشت. که در سال 84 با شعری از بیژن ترقی ، توسط رهبر ارکستر ملل با صدای سالار عقیلی اجرا شد. بیژن ترقی در رابطه با این شعر می گوید : "آرزو داشتم شعری و سرودی در عظمت و بزرگی وطنم بسازم. از خداوند بزرگ سپاسگزارم که در اواخر عمر به این آرزوی خود رسیدم."

دانلود سرود ملی ایران - سالار عقیلی

سرود ملی ایران

اجرای دیگر این سرود با ارکستر ملی و با صدای علیرضا قربانی است.

دانلود سرود ملی ایران - علیرضا قربانی

وطن

این تصنیف از جدید ترین تصانیف ملی میهنی می باشد که توسط همایون شجریان خوانده شده است. آهنگسازی این تصنیف بر عهده ی سعید فرجپوری بوده است و اجرای آن توسط گروه دستان شکل گرفته است که در کنسرت برلین اجرا شده بود. این ساخته ی زیبا از فرجپوری در مایه ی بیات اصفهان است. استفاده ی زیبا از سازهای کوبه ای و همراهی زیبای عود حسین بهروزی نیا به جهت حجم دهی به تصنیف ، زیبایی این تصنیف را دوچندان کرده است. همچنین شعر خوبی برای این تصنیف انتخاب شده که از سیاوش کسرایی می باشد. همایون شجریان یکی از بهترین خوانندگی های خود را در این تصنیف به نمایش در آورده است. تحریر های بجا و مناسب همایون ، از ریزه کاری های زیبایی این تصنیف است.

دانلود وطن - همایون شجریان

ایران

"ایران" نام آخرین تصنیف مجموعه موسیقی "دیار مهر" است. این تصنیف از ساخته های خوب تهمورس پورناظری می باشد. خواننده ی این اثر فرشاد جمالی است که بعنوان اولین آلبوم موسیقی خود ، این اثر را اجرا کرده است. شعر "ایران" از مرحوم حسین منزوی است. تنظیم خاص ، مشخص ، رنگارنگ و پر تحرک تهمورس پور ناظری ، بسان شناسنامه ای برای این اثر است که تایید می کند که موسیقی مورد نظر از ساخته های تهمورس پور ناظری است.

دانلود ایران - فرشاد جمالی

وطنم ایران

پس از جدا شدن اعضای گروه شیدا و از هم پاشیده شدن این گروه ، یکی از کسانی که از ایران خارج شد ، محمد رضا لطفی بود. اما او بعد از یک فراقت طولانی در سال 84 دوباره به میهن بازگشت و دست به بازسازی شیدا زد. نتیجه ی این بازسازی کنسرت های اخیر این گروه بود که با نوازندگانی جدید و اکثرا جوان با انرژی زیاد مشغول به کار شدند. یکی از تصانیف اجرا شده توسط این گروه ، تصنیف "وطنم ایران" با آهنگسازی و شعر محمد رضا لطفی و خوانندگی محمد معتمدی بود. این تصنیف در مایه ی دشتی است. محمد معتمدی در جایی گفته بود که پیرو مکتب تاج است و از مکتب شجریان پیروی نمی کند. اما به عقیده ی بنده ، معتمدی در اجرا اصلا توجهی به تحریر های سبک تاج اصفهانی ندارد و تحریر هایش (بلاخص در همین تصنیف) کاملا شبیه تحریر های شجریان است. حال دیگر وارد مبحث شباهت صدای او با صدای شجریان نمی شوم.

دانلود وطنم ایران - محمد معتمدی

سرزمین بی کران

نام تصنیفی است از گروه مستان و با آهنگسازی و خوانندگی و شعری از همای. همای از قدرت تکنیکی آوازی مورد قبولی برخوردار نیست. به نظر بنده صدای خوبی هم برای خواندن ندارد. اما از لحاظ آهنگسازی بسیار موفق است. آهنگسازی و تنظیم همای بسیار با اقتدار و ماهرانه و تکنیکی است. در آهنگ های او ، تمامی سازها نقش مهمی ایفا می کنند و هر نوازنده حرفی برای گفتن دارد. اما خواندن برخی اشعار عجیب و بدور از شان موسیقایی ، لطمه ای عمیق به آثار وی وارد کرده است. اما این تصنیف "سرزمین بی کران" از گزند اشعار نا متناسب بدور مانده است و شعر و آهنگسازی و تنظیم بسیار موفقی دارد.

دانلود سرزمین بیکران - همای و گروه مستان

خاتم انگشتر ایران

تصنیفی زیبا با صدای خواننده ی جوان آرش کمانگری. ملودی این تصنیف از کارن کیهانی است با شعری از فاطمه شمس. تنظیم با صلابت این اثر از رضا فرهادی و سهیل پیغمبری می باشد.

دانلود خاتم انگشتری ایران - آرش کمانگری

باران

تصنیفی (بقول کیوان ساکت) عاشقانه میهنی است. از آخرین ساخته های کیوان ساکت و با صدای خواننده ی جوان ، سعید لاری. به عقیده ی بنده یکی از بهترین ساخته های کیوان ساکت را می شنویم. همچنین خواننده ی جوان ما سعید لاری، از صدای منحصر بفردی برخوردار است که به هیچ یک از صداهای خواننده های دیگر شباهت ندارد که این گزینه از بهترین شاخصه های صدای وی محسوب می شود. آینده ای درخشان را برای این خواننده ی جوان آرزومندم. در رابطه با شعر این اثر هم از قلم خود کیوان ساکت بخوانید: "...بر روی آهنگ باران ، شادروان مشیری کلامی زیبا استوار کرده که به جرأت می توان گفت تنها کلام ملی میهنی است که عاشقانه سروده شده است."

دانلود باران - سعید لاری

استفاده از مطالب ٬ با ذکر نام و آدرس وبلاگ (خورشید شبستان) بلا مانع است.

-------------------------------------

برای چندمین مرتبه این نکته را یادآوری می کنم که موسیقی های درج شده (قابل دانلود) در این وبلاگ (از روی تعمد) دچار افول کیفیت شده اند و فقط نمونه ای قابل شنیدار از آثار هنرمندان بزرگوار این سرزمین می باشند٬ تا شنونده های هنردوست و فهیم را ترغیب و تشویق به تهیه اصل آثار (بصورت اورجینال) کرده باشم.

در حقیقت تهیه ی آثار بصورت اورجینال ٬ عامل بزرگی در رشد هنر و حمایت از هنرمندان است که امیدوارم عزیزان هنردوست و میهن پرست به این مهم توجه داشته باشند.

(وبلاگ خورشید شبستان)

نگاهی به موسیقی سریال امیر کبیر

khorshideshabestan — Sat, 17 Jan 2009 22:40:18 GMT

سریال امیر کبیر از مجموعه های تلویزیونی مورد توجه مردم بوده است که با کارگردانی موفق سعید نیکپور و بازی وی در نقش امیر کبیر همراه بوده است. این سریال آنچنان در دل مردم تاثیر گذاشت که هنوز هم مردم سعید نیکپور را به همان نام امیرکبیر می شناسند.

بیستم دی ماه مصادف است با سالروز شهادت امیرکبیر و به همین مناسبت برآن شدم تا نگاهی به موسیقی این سریال و هنرمندان و قطعات اجرا شده در آن داشته باشم.

موسیقی سریال مزبور از ساخته های زیبای کامبیز روشن روان است که برای ارکستر سمفونیک و سازهای ایرانی تنظیم شده است. تکنوازی نی این اثر از محمد علی کیانی نژاد است و به پیشنهاد وی ٬ علیرضا افتخاری یکی از اولین کارهای خود را با موسیقی روشن روان و تکنوازی کیانی نژاد اجرا کرد. صدای افتخاری در این اثر هنوز کاملا مستقل از صدای اساتیدش نیست و درینجا هنوز افتخاری صدای مشخص و با سبک خود را ندارد. اما بسیار دقیق و با وسواس موسیقی روشن روان را اجرا کرده است.

گویا این سریال اولین سریالی است که در آن خواننده ٬ موسیقی را همراهی می کند. پس به زبانی دیگر می توان علیرضا افتخاری را اولین خواننده ی سریال های تلویزیونی نام برد.

* * * * *

اولین قطعه ی با کلام این مجموعه ٬ قطعه آوازی است در "ماهور" با شعری از حافظ. اورتور این ساز و آواز دقیقا همان قطعه ی اصلی موسیقی این سریال است که در شروع سریال نیز نواخته می شود. اما درین اورتور ٬ قطعه ی اصلی بسیار کوتاه اجرا می شود و آواز به سرعت شروع می شود.

بیت اول را افتخاری در "درامد" ماهور اجرا می کند و نی محمد علی کیانی نژاد هم او را همراهی می کند:

دوش در حلقه ی ما قصه ی گیسوی تو بود..............تا دل شب سخن از سلسله ی موی تو بود

بیت دوم و سوم در "شکسته" است:

دل که از ناوک مژگان تو در خون می گشت.............باز مشتاق کمانخانه ی ابروی تو بود

من سرگشته هم از اهل سلامت بودم...................دان راهم شکن طره ی هندوی تو بود

بیت چهارم در "راک هندی" اجرا می شود:

عالم از شور و شر عشق خبر هیچ نداشت.............فتنه انگیز جهان غمزه ی جادوی تو بود

بیت آخر هم باز به "شکسته" فرود می کند:

بوفای تو که بر تربت حافظ بگذر ..........................کز جهان می شد و در آرزوی روی تو بود

قطعه ی بعدی ٬ ساز و آوازی است با شعری از حضرت حافظ در همان مایه ی ماهور. اورتور این ساز و آواز بر مبنای همان تم اصلی موسیقی این سریال که بر تمام قطعات سایه افکنده آغاز می شود. ساز مشخص در اجرای مقدمه نیز سه تار است ٬ که آوازی در ماهور می نوازد و هر از گاهی هم به تم اصلی اشاره می کند و زیر صدای ارکستر زهی که در تمام طول اورتور همراه است به طور مشخص برای تاکید کردن بر تم اصلی است.

کم کم سه تار جای خود را به نی می دهد. نی نوازی کیانی نژاد در این مقدمه بسیار تحسین برانگیز است. کیانی نژاد در این مقدمه بگونه ای لطیف و ملایم نی نوازی کرده است که به سختی می توان فهمید که صدای نی است یا فلوت. دوستان اهل ذوق اگر به نی نوازی این قطعه گوش فرا دهند متوجه خواهند شد که نی نوازی کیانی نژاد در اینجا بسیار کم نظیر و با ممارست فراوان است. گویا هیچ فرد دیگری نمی توانست درین قطعه بجای کیانی نژاد نی بنوازد.

دوباره سه تار جای نی را می گیرد و پس از آن جای خود را به نی می دهد و بلافاصله با فرود آهنگ آواز افتخاری آغاز می شود.

بیت اول را افتخاری در "درآمد" ماهور شـــــروع می کند ولی خیــلی زیبا و نا ملموس وارد "گشایش" می شود:

نماز شام غریبان چو گریه آغازم....................به مویه های غریبانه گریه پردازم

بیت دوم بلافاصله بعد از بیت اول اجرا می شود و جواب نی بسیار کوتاه است ٬ که این به دلیل فرصت کوتاه برای بیان شعر در قطعه تصویری مورد نظر است که باید در آن تصویر قطعه اجرا شود. و این کوتاهی زمان جواب آواز در تمام این قطعه ی آوازی وجود دارد.

بیت دوم را افتخاری در گوشه ی "داد" ماهور اجرا می کند:

به یاد یار و دیار آنچنان بگریم زار..................که از جهان ره و رسم سفر براندازم

بیت سوم در "حصار" است که تحریر زیبای افتخاری در "حصار" بسیار شنیدنی است و انتخاب "حصار" برای اجرای این بیت بسیار مناسب و تلفیق مناسبی برای ارائه ی احساسی و معنایی این بیت دارد:

من دیار حبیبم نه از بلاد قریب..................مهیمنا به رفیقان خود رسان بازم

افتخاری بیت چهارم هم در ادامه ی "حصار" می خواند و در مصرع دوم به همان "گشایش" فرود می آید و بیت آخر را اجرا می کند:

خدای را مددی ای رفیق ره تا من.................بکوی میکده دیگر علم برافرازم

سرشکم آمد و عیبم بگفت روی بروی.......شکایت از که کنم خانگی است غمازم

و اما مهیج ترین قطعه ی موسیقایی این مجموعه همانا قطعه ی پایانی سریال است که مصادف با صحنه ی شهادت محمد تقی خان امیر کبیر است. رگ امیر کبیر در حمام بریده می شود در حالی که صحنه پر از غم و اندوه فراوان است. همزمان با بریده شدن رگ امیرکبیر ٬ سعید نیکپور برای ایجاد فضای غم شهادت امیرکبیر و همچنین فضایی معنوی و پرواز روح به سوی معبود و ابهام موجود ٬ از فضای بخار آلود حمام استفاده ی زیبا و بجایی می نماید.

بدین ترتیب که به محض اینکه رگ امیرکبیر بریده می شود بخار حمام کم کم شروع به زیاد شدن می کند و از پایین صفحه به بالا می آیند و موسیقی کامبیز روشن روان هم همزمان با آرپژ های سنتور آغاز می شود. زیاد شدن بخار به سرعتی است که نهایتا با اتمام آهنگ تمام فضای تصویر را می گیرد. نکته ی جالب توجه در این سکانس ٬ زیرکی زیبای سعید نیکپور است که صحنه ی شهادت امیر کبیر را در همین حد به تصویر می کشد و اجازه نمی دهد مرگ کامل امیرکبیر در دوربین پدیدار شود.

ارکستر زهی هم به ملایمت همراه صدای سنتور می شود. ملودی بر پایه ی همان تم اصلی موسیقی کل مجموعه است و در ماهور. صدای سنتور فضای محزونی را ایجاد می کند ٬ که سولیست (علیرضا افتخاری) شروع به خواندن شعر "بمیرید بمیرید" مولانا می کند.

صدای آوا خوان کر ٬ زیر صدای صدای افتخاری است و به ایجاد فضای معنوی کمک بسزایی کرده است. شعر با مطلع "بمیرید بمیرید درین عشق بمیرید" آغاز می شود. انتخاب فضای ماهور ٬ با وجود محدودیت احساسی این دستگاه موسیقی که برای ایجاد فضای این صحنه در تضاد است از هنر های روشن روان است. با وجود این تضاد ٬ اما روشن روان ملودی زیبایی با تنظیم ارکستر سمفونیک برای اجرای این قطعه ساخته است. موسیقی روشن روان فقط برای بیان غم شهادت نیست. او با انتخاب ماهور و این فضای کمیابی که در ماهور وجود دارد هم غم را به تصویر می کشد هم طی طریق عرفانی را. در واقع روشن روان بهترین حالت مورد امکان را برای بیان این شهادت با افتخار و ملکوتی را انتخاب کرده و ساخته است.

در اجرای بیت "بمیرید بمیرید وزین مرگ نترسید ٬ کزین خاک برایید سماوات بگیرید" ٬ لحن سولیست و گروه کر در لفظ "مرگ" بگونه ای است که تکیه ی شدیدی بر آن می کند. ترس ٬ ابهام و شکوه در این لفظ موج می زند. همچنین در مصرع دوم این بیت تلفظ "خاک" و "سماوات" بگونه ای است که برتری "سماوات" نسبت به "خاک" کاملا مشهود است. افتخاری این غزل را با لحنی ملتمسانه و خسته اجرا کرده است که با مضمون شعر که التماس بجهت رهایی ازین عالم خسته کننده ی دنیا را دارد بسیار همخون و مناسب است.

در اجرای بیت "بمیرید بمیرید وزین نفس ببرید٬ که این نفس چو بند است شما همچو اسیرید" ٬ سکوت کوتاهی بین تلفظ "نفس" و "ببرید" وجود دارد که با کشش زیبایی که بر روی تلفظ "نفس" اجرا شده است ٬ حالت بریدن را کاملا القا می کند و در ادامه در اجرای مصرع بعد ی "که این نفس چو بند است شما همچو اسیرید" با ایجاد سکوت های کوتاهی بعد از "نفس" ٬ "است" ٬ "همچو" سینکوپ زیبایی با سکوت کوتاه اجاد شده که القا کننده ی حالت بی تابی انتظار برای آزادی و رهایی را به تصویر می کشد و بسیار موفق هم این احساس را منتقل می کند. که این القای حالت بیتابی با تکنیک تکیه در خواندن "اسیرید" توسط علیرضا افتخاری به بیان این احساس بسیار کمک کرده است.

در پایان قطعه و در اجرای تکرار بیت اول "بمیرید بمیرید درین عشق بمیرید ٬ درین عشق چو مردید همه روح پذیرید" ٬ گروه کر با صدای بلند سولیست را همراهی می کند و همچنین سازهای بادی در ارکستر خودنمایی ملموسی می کنند که این ها همه باعث شده اند تا شکوهی قلندروار در اجرا به چشم بیاید و تاکید به شهادت زیبای امیر کبیر دارد و بیان کننده ی معراج وی است و با زبان موسیقی این شعر مهدی سهیلی را به ذهن میاورد: "در گور جهان مرد خدا دلتنگ است ٬ زیرا ز بهشت خود به دور افتادست".

دانلود موسیقی:

دانلود موسیقی آغازین سریال - زمان "53:'1

دانلود بخشی از موسیقی متن سریال امیرکبیر - زمان "2:'3

دانلود ساز و آواز "دوش در حلقه ی ما" - زمان "5:'6

دانلود ساز و آواز "نماز شام غریبان" - زمان "52:'7

دانلود تصنیف "بمیرید" - زمان "26:'4

موسیقی این سریال به لطف آهنگسازی آهنگسازی برجسته چون دکتر کامبیز روشن روان ٬ از موسیقی های بسیار ناب و خاص است و همراهی خواننده با موسیقی بر بار احساسی آهنگ و فیلم افزوده است. در کل موسیقی این سریال را می توان یک موسیقی مناسب و بدون نقص دانست و از آن جمله موسیقی هایی که در نهایت پختگی و احساس آفریده شده است.

از گزینه های کامبیز روشن روان در انتخاب خواننده برای آثارش٬ توانایی های احساسی خواننده است. چنانچه بیشتر خواننده های آثار وی خواننده های احساسی قوی ای بوده اند. در اینجا افتخاری و در آثار دیگرش بیژن بیژنی و ناظری و غیره. نقش احساس در کارهای دکتر روشن روان کاملا ملموس و بر پایه های علمی استوار است.

خروش بحر ، موسیقی ای که شنونده های خاص خود را می طلبد

khorshideshabestan — Thu, 01 Jan 2009 23:57:18 GMT

نام اثر………………….................................................................……………………..…خروش بحر

آهنگساز……………………........................................................…………………..فردین کریم خاوری

خواننده…………............................................................………………………………علیرضا افتخاری

تاریخ تولید (نشر)…………..........................................................……………………..زمستان13۸6

ژانر……………………………….........................................................................…………...سنتی

دکتر علی شریعتی: حسین (ع) بیشتر از آب تشنه لبیک بود

افسوس که بجای افکارش زخمهای تنش را نشانمان دادند

و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند

خروش بحر اثری موسیقایی است که به همت حوزه ی هنری در زمستان 86 و در ایام سوگواری سالار آزادگی و اسوه ی ایستادگی در برابر ظلم ، امام حسین (ع) به دوستداران آن بزرگوار و جامعه ی موسیقی عرضه شد.

اولین تصویری که در خروش بحر با آن مواجه می شویم، طرح ظاهری جلد آلبوم است.! طرح پیش زمینه ی سیاه است و عکس خواننده نیز سیاه و سفید. که در اولین نگاه ، تداعی گر جلوه ی سوگ است. خطوط خاکستری و شکسته ای بطور برش برش بیشتر بصورت افقی و با جلوه ی کمتری بصورت عمودی در طرح دیده می شوند و در این بین خطوطی هم قرمز هستند که شاید بنوعی نمایانگر بیرق و پرچم باشد. اما نکته ی قابل توجه این است که در هیچ کجای این طرح نامی از امام حسین یا کربلا یا امثالهم ملاحظه نمی شود. در حقیقت تا اینجا حس گرافیکی کار ، الهام بخش غم و اندوه و شیون و زاری نبوده است. بلکه با توضیحات ارائه شده و توجه به خطوط شکسته و پیچیده اما تا حدی متوازن ، می توان به این نتیجه رسید که منظور گرافیست کار ، ارسال غم و اندوه نبوده (بر خلاف آنچه در هیئت ها و دسته های عزاداری امام حسین (ع) متداول است) ، بلکه ایجاد و انتقال یک حس معنوی و آگاهی مبتنی بر عقل و منطق اما با پیش زمینه ی سوگ بوده است.

هنگامه ای بیش نمی گذرد که با ورود به بخش داخلی جلد آلبوم و دیدن نگاشته ی آقای فردین کریم خاوری درباره ی این اثر ، پی به این حس گرافیکی روی جلد که بر تمام اثر هم مطابقت دارد ، می بریم. در این نگاشته ی کریم خاوری می خوانیم:

" بخوان به یاد گل سرخ

آنچه که در یوم محرم 61 ه.ق گذشت، حماسه ای بی نظیر از تاریخ بشر بود

که سرشار از پیام های فرهنگی ، اعتقادی ، سیاسی و اجتماعی است. در این اثر سعی داشتم قسمتی (هر چند کوچک) از بعد حماسی و معنوی آن را با زبان نغمه و نوا بیان کنم. آنچه که در بیان ابعاد فوق در نظر داشتم ، چنین است که می شنوید.

و صد البته در این میان نباید توانایی بلاغت و صدای گرم

خواننده ی توانمند جناب آقای علیرضا افتخاری را از یاد ببریم.... "

کریم خاوری ماجرای کربلا و امام حسین و یارانش را ، حماسه ای بی نظیر از تاریخ بشر نام برده است و نه تنها از مظلومیت و تنهایی و ذکر مصیبت برای امام حسین (ع) نامی نبرده بلکه آنرا حماسه ای بی نظیر خوانده است. که نا خود آگاه یادآور این گفته ی دکتر شریعتی است که "حسین (ع) بیشتر از آب تشنه ی لبیک بود ، افسوس که بجای افکارش ، زخمهای تنش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند" . کریم خاوری با این نوشتار دقیقا خط مشی خود و موسیقی خود را مشخص میکند. او در همین ابتدا معلوم می کند که موسیقی او ، موسیقی فکر و معنویت و تامل و کنکاش و تفحص است. کریم خاوری برای شنونده های اثر کاملا روشن می کند که موسیقی ای که با آن روبرو هستند ، موسیقی عزا و نوحه و گریه و زاری و شیون و افغان و خودزنی نیست و موسیقی ای نیست که به درد عوامی که در ایام محرم تنها قصد عزاداری دارند بخورد ، بلکه موسیقی ای است فاخر در راستای معنویت.

تا همین جا ، و قبل از شنیدن اثر ، طراحی ظاهری کار آنقدر کامل و کافی بوده که تمام زوایای اثر و مخصوصا نوع موسیقی و شنونده ی خاص آن را مشخص می کند. پس ما توقع داریم که در این اثر شنونده ی موسیقی ای باشیم که در رابطه با وقایع کربلا و امام حسین و یارانش است اما نه به شکل متداول و بقول معروف عوام پسند. در حقیقت عوام و اکثریت مردم که درین ایام محرم تنها در پی مجالس سوگواری و سر زنی و سینه زنی هستند و به عمق رشادت و حماسه ی حضرت امام حسین و پیام های عاشورا کمتر توجه می کنند و بیشتر در فکر بزرگ کردن هیئت و خرج و مخارج مراسم و سیاه کردن کوی و برزن و ضیافت های تناول شام بعد مراسم و (متاسفانه) بسیاری رفتارهای زشت و زننده (که ترجیه می دهم درینجا به آنها اشاره نکنم) هستند ، مخاطب این موسیقی نخواهند بود.

در مجموع کریم خاوری با این موسیقی یک عادت گریزی سخت و بزرگ ، در راستای فکر دکتر شریعتی انجام داده است که ، تا همین حد هم بسیار جای بحث و فکر دارد. شاید با کمی چاشنی خوش انصافی بتوان موسیقی "خروش بحر" را اولین نمونه ازین نوع موسیقی بحساب آورد.

ژانر موسیقی این اثر در حیطه ی موسیقی سنتی است. البته با توجه به تعاریف بزرگان و نکته سنجان ، از موسیقی سنتی، بهتر است بگوییم موسیقی اصیل ، تا نکته بینان و ظریف اندیشان از ما خرده نگیرند. سازهایی چون سنتور (مسعود آرامش مقدم) ، نی (فردین لاهور پور) ، کمانچه و کمانچه آلتو (شروین مهاجر) ، بربط (شهرام غلامی) ، قانون (پریچهر خواجه) ، تارباس (سهیل سان احمدی) ، سه تار باس (کاووس صابونی ، محمد برزین) ، دف ، دمام ، دهل ، تاس ، طبل بزرگ، سنج (مهرداد کریم خاوری) ، سه تار (فردین کریم خاوری) در این اثر هنرنمایی می کنند.

به سراغ خود موسیقی می رویم.

با قطعه ی کاروان شروع می شود. با صدای کمانچه ، سنج و ریز مضراب های سازهای مضرابی بصورت همصدایی ، مقدمه ی کاروان را می شنویم که تا پایان قطعه همین نوع سازبندی و تنظیم بر کل قطعه حکمفرماست. سینکوپ های سنج و هر از گاهی مضراب های مشخص قانون برای پر کردن فضاهای سکوت ، تم محزون مناسبی را برای ارائه ی شعر ارائه کرده است. در حقیقت همانند رنگ پس زمینه ی سیاه جلد آلبوم می باشد و مشخص کننده ی موضوع اصلی موسیقی است.

علیرضا افتخاری شعر "ای کاروان آهسته رو" ی سعدی را در شور می خواند در برخی تکرارهای ابیات ، گروه نیز در خواندن شعر بصورت کر مردانه عمل می کند. تحریرهای ریز و تکیه های مشخص افتخاری در اجرای این قطعه ، که دقیقا بر روی ملودی قطعه است ، بر ظرایف کار افزوده است. دقیق و مطابق اصل نت خواندن افتخاری در این قطعه باعث شده است تا ذهنیات آهنگساز دقیقا عملی شود و آهنگ بدون تحریف و دست خوردگی اراده شود. البته علیرضا افتخاری در بند پایانی این قطعه ، در خواندن "ای وا مصیبت های من..." تحریر و کشش را روی مصوت "مصیــــ" ارائه کرده است اما در در تکرار اول این قسمت این تحریر و کشش را بین "ای وا" و "مصیـــ" تقسیم کرده و در تکرار دوم ، تحریر "ای وا" را با اشاره ی کوچکی به اوج و کشش بیشتری نسبت به "مصیــ" ارائه کرده است. که این کار از نظم این بند پایانی کاسته است. شایسته تر می بود که علیرضا افتخاری ، همه ی تکرار ها را مثل هم اجرا می کرد.

قطعه ی بعدی در کاست (نه در cd) آواز و نی است ، که آوازی کوتاه (6 دقیقه) است و اگر اشتباه نکنم از اشعار فایز استفاده شده است که در کل٬ این آواز حرف خاصی برای گفتن ندارد و از زیبایی و پیچیدگی های آوازهای علیرضا افتخاری ، در آن نشانی نیست.

"سرو خدا" سومین قطعه است. استفاده از سازهای بم ، مثل عود ، بمتار ، سه تار بم در کل موسیقی، این اثر را به گام بم نزدیک کرده است که تا حدودی به اثر ، عمق و غنا بخشیده. خوشبختانه ، علیرضا افتخاری از توانایی صدایی مناسبی برای اجرای پرده ای مختلف برخوردار است و بر عکس بسیاری از خواننده ها که تنها در گام مشخصی توانایی اجرا دارند ، در بیشتر پرده ها براحتی می خواند. درینجا هم براحتی هم بم می خواند و در عین حال تحریر های مناسب ارائه می دهد. شعر این قطعه از غزلیات محتشم کاشانی است. در مصرع "بیخودم من خبر از رفتن جانم ندهید" اول بصورت بم و در تکرار ، افتخاری در اوج می خواند که در اوج صدایش با گلایه و تمنا همراه است که از نکات طلایی صدای افتخاری است که برای اجرا از آن نکات استفاده کرده. افتخاری در اجرا ، از تمامی امکانات صدای خود استفاده می کند و به جرات می گویم که این نکات طلایی در صدای خواننده ی دیگری وجود ندارد ، اگر وجود دارد هم ، خواننده قادر به استفاده از آن نیست. گویا علیرضا افتخاری شعر و موسیقی را کاملا به هم آغشته کره است و آنگاه آنرا برای مخاطبش می آراید. البته در همینجا بعد از این اوج مزبور ، افتخاری چند مصوت را با کشش های مشخص ارائه می کند که متاسفانه در ارائه ی تکرار آنها نیز بنا بر میل خود از کلماتی نظیر "دوست" و "عزیزم" و ... استفاده می کند که چون بدون رعایت تقارن از آنها استفاده کرده از نظم موسیقی کریم خاوری به شدت کاسته است. استفاده ی زیبای کریم خاوری از سه تار باس در دقیقه ی ششم این قطعه ، حالت زیبایی به کار بخشیده و نوعی متبلور شدن را تداعی می کند.

بعد از چندین دقیقه شور و دشتی با ورود به قطعه ی "خروش بحر" ، پنجره ای رو به چهارگاه برای ما باز می شود که با صدای دف ، بر حالت معنوی موسیقی افزوده می شود. کریم خاوری چهارگاه مناسبی برای ارائه ی موسیقی خاص خود که برای ایام متبرک و مشخصش ساخته است، ایجاد کرده. افتخاری این قطعه را با غزلی از محتشم کاشانی اجرا می کند که در این قطعه هم مانند دیگر قطعات صدای کر مردانه دیده می شود.

قطعه ی "فراق" در افشاری است با شعری از مهجور اصفهانی. مهجور اصفهانی از شعرای شیفته ی اهل بیت بوده که گویا مردم اصفهان احترام خاصی برای این شاعر قایل هستند و اشعارش را بسیار محترم می شمارند.

متاسفانه در این قطعه به یک نکته ی ظریف شعری بر می خوریم:

شعر با مطلع "...چه سازم از فراق او که خون گریم ازین ماتم" شروع می شود. در ابیات بعدی نیز با این بیت مواجه می شویم:

"من از دست فراقت کی امید زندگی دارم..."

حال نکته ی قابل توجه این است که واژه ی "فراق" که به معنای دوری است و باید با مصوت کسره خوانده شود ، توسط علیرضا افتخاری با فتحه خوانده می شود که معنای کلمه و کل مطلب را خراب می کند.البته در ابتدای قطعه ، افتخاری آنرا با کسره می خواند اما در دفعات بعدی با فتحه می خواند و حتی در جایی از قطعه ، گروه کر بیت آغازین را می خوانند و "فراق" را با کسره ارائه میدهند اما بلافاصله پس از گروه و در تکرار بیت ، افتخاری آنرا با فتحه می خواند.!

متاسفانه جای تعجب و تاسف وجود دارد که چرا این اشتباه فاحش مورد توجه هیچ یک از هنرمندان مربوطه نبوده است.!

در آخرین قطعه ی با کلام ، به قطعه ی "وداع" می رسیم. چهارگاهی سوزناک با شعری از محتشم کاشانی. انصافا علیرضا افتخاری هم در اجرای این نمونه چهارگاه ها خوش درخشیده است و حس درستی را به شنونده منتقل کرده است.

دو قطعه ی پایانی این اثر ، دو قطعه ی بی کلام با نام های "بر بال ملایک" و "کیمیاگران" هستند. در رابطه با این اثر هیچ حرفی نمی زنم، زیرا واقعا باید هنرمندی فردین کریم خاوری را در این دو قطعه شنید و به سیم ارتباطی اش وصل شد. در همین حد می گویم که گویا تمام قطعات با کلام این اثر ایجاد شده اند تا پیش زمینه ای باشند برای این دو قطعه. دو قطعه ی بی کلام اما سرشار از حرف برای گفتن.!

در کل به نظر بنده، خروش بحر ، اثری است موفق در ژانر موسیقی اصیل که فقط و فقط شنونده ی خاص خود را می طلبد. موسیقی ای است که برای فکر و تامل خلق شده است و زودگذر و اتفاقی نیست. به همین خاطر از هر گروه علاقمندان موسیقی سنتی را مخاطب قرار نمی دهد و تنها قشر خاصی را مورد خطاب دارد.

تبریک می گویم به پدید آورندگان این اثر که چنین حرکت قابل تقدیری را انجام دادند. فردین کریم خاوری که فکر اولیه و جرقه ی خلق اثر توسط او بوده است و علیرضا افتخاری که مدت ها بود موسیقی ای درین حد مفهومی و با شنودگان خاص ،اجرا نکرده بود.

با توضیحات داده شده ، نباید توقع داشت که "خروش بحر" با استقبال خوبی روبرو شده باشد ، چون موسیقی ای نیست که عوام پسندانه باشد ، اما برای قشری که دنبال ظرایف و حرفهای ناگفته و جدید در موسیقی ایرانی می گردند و از شنونده های خاص موسیقی هستند و مشتاق موسیقی فاخر و سطح بالا هستند بسیار جذاب و سیراب کننده خواهد بود.